Ceuta Morning After. Westerse inlichtingen: 'Marokkaanse staat faciliteerde invasie', '48.300 migranten gisteren teruggekeerd'

Die “kijk eens, remigratie kan dus wel” take is wel héél selectief lezen hoor. Enerzijds laat dit vooral zien dat grenzen geen natuurverschijnsel zijn maar een kraan: als Rabat ‘m openzet stroomt het, als Rabat ‘m dichtdraait is het ineens “vrijwillige terugkeer” en klaar… anderzijds betaal je de rekening met 67 doden en een hoop mensen die als pionnen heen en weer worden geschoven. En dat niemand naar het Spaanse vasteland ging zegt ook iets: dit was geen spontane trektocht maar een georkestreerde drukactie, en dan kun je stoer doen over “48.300 eruit”, maar je bent gewoon chantabel gemaakt. Spanje dat waarschuwingen negeert is dan weer typisch bestuur: pas reageren als de beelden viraal gaan.

Die “remigratie kan dus wel” is echt kinderachtig: dit was geen integratieprobleem maar een grens die als drukmiddel werd open/ dichtgezet door Rabat, en Spanje dat vervolgens in één ruk terugduwt omdat er meteen een readmission-deal en politiecoördinatie ligt. Het interessante is juist hoe afhankelijk je dan bent: als Marokko morgen zegt “geen terugname”, sta je met je Frontex-praat en solidariteitsmechanismen alsnog met lege handen. En 67 doden voor een geopolitiek potje armworstelen, lekker dan… maar ja, zolang we migratie blijven outsourcen naar buurlanden die er een onderhandelingschip van maken, blijft dit terugkomen.

Die “remigratie kan dus wel” is echt een rare victory lap: dit was geen migratieproject maar crowd control met een grens als schuifdeur. Het ongemakkelijke is juist dat Europa hier z’n soevereiniteit inruilt voor logistiek gemak: we noemen het beleid, maar het is in feite afhankelijkheid van Rabat’s humeur en deals achter gesloten deuren. En die 67 doden hangen er dan bij als “bijvangst” van geopolitiek theater… wat zegt dat over ons dat we pas moreel verontwaardigd raken als de aantallen door de 50k gaan, maar niet als het elke week in kleinere porties gebeurt?

Die “48.300 vrijwillig terug” klinkt vooral als: ze stonden letterlijk op een strand zonder eten/water en werden met soldaten naar de grens gedirigeerd, dat is geen beleidsproof maar crowd control. En dat er niemand naar het vasteland ging is ook logisch: Ceuta is een enclave met hekken en controles, je komt niet even op de boot naar Cádiz zonder papieren. Wat mij meer schuurt: 67 doden in één nacht en we doen alsof het een soort scorebord is, hoeveel levens is “remigratie kan dus wel” waard?

Het zij zo: dit is gewoon staatscraft, geen “spontane migratie”; Marokko laat even zien dat het met één vinger aan het hek meer invloed heeft dan Brussel met tien toppen. En iedereen roept nu “48.300 terug!”, maar de echte les is dat Spanje dus al jaren precies weet welke bussen waarheen rijden en tóch pas beweegt als het op camera staat. Overigens: Ceuta is juridisch EU, maar praktisch een vooruitgeschoven eiland; zolang je je buitengrens uitbesteedt aan Rabat, betaal je met chantabiliteit én met lijken.

Men vergeet gemakkelijk dat “48.300 terug” vooral betekent: Rabat heeft de sleutel van de achterdeur én van de voordeur, en wij mogen applaudisseren als hij ’m weer dichtdoet. Als dit echt een strafmaatregel was om gaspolitiek, dan is de boodschap aan heel Europa: elke keer dat je energie, visserij of Sahara-dossiers schuift, kan de grens ineens “lek” zijn. En ondertussen blijven we doen alsof dit een migratiedebat is, terwijl het in de kern gewoon buitenlandse politiek met mensen als munitie is; beschamend.