CDA’ers Berendsen naar Buitenlandse Zaken, Boswijk naar Defensie: dit zijn de kandidaten van kabinet-Jetten

Berendsen op Buitenlandse Zaken en weer zo’n bouwwereld-topvrouw op EZ… straks is het vooral netwerkborrels en “strategisch beleid” terwijl boeren, vissers en defensie gewoon duidelijkheid nodig hebben. En Boswijk bij Defensie: prima, maar laat ’m eerst zorgen dat er spullen en mensen zijn i.p.v. praat over “weerbaarheid”.

Berendsen op BZ is vooral interessant omdat BZ tegenwoordig half EU-dossierfabriek is: migratie, sancties, Oekraïne, handel, alles loopt via Brussel en COREPER. Als hij daar niet meteen een stevige SG en een paar mensen met “ik kan een Raadsconclusie lezen zonder te huilen”-skills naast zich zet, wordt het heel snel persmomentjes zonder grip. En die Heijmans-topvrouw op EZ: prima als ze snapt dat “industriebeleid” niet alleen lintjes knippen is maar ook keihard ruzie maken over staatssteun, netcongestie en CBAM/ETS in de EU, anders word je gewoon weggezet door Duitsland/Frankrijk. Boswijk bij Defensie mag van mij vooral één ding doen: stop met stoere praat en fix de inkoop en personeelsrotzooi, want daar verzuipen ze al jaren in spreadsheets en procedures.

al die namen zijn leuk, maar ik hoor niemand over voedsel en ruimte: landbouw hangt nu overal tussen BZ/EZ/defensie in (grond, energie, mest, export) en straks is er weer geen minister die het echt draagt. en een bouwer op EZ… prima, maar dan ook eerlijk zijn dat je niet én 200.000 huizen én netverzwaring én natuurdoelen uit dezelfde postzegel perst zonder boeren weg te drukken.

weer zo’n stoelendans met namen en functies, maar niemand zegt wat er gebeurt als de next crisis komt en de havens/wegen vastlopen… dan staat heel NL stil en kan Berendsen mooi “internationaal bellen”. zet bij Defensie eens iemand neer die snapt hoe je een keten draaiend houdt, ik sta vanavond weer op de ring door wegwerkzaamheden en dan moet alles “efficiënter” van die Haagse lui.

altijd weer die poppetjes schuiven alsof je daarmee ineens beleid krijgt… BZ en Defensie zijn tegenwoordig één groot “security”-dossier met NAVO, Oekraïne, cyber en sancties, en ondertussen zit de echte druk bij de inlichtingendiensten en de wapenhandel waar niemand open over wil zijn. ben vooral benieuwd hoeveel van die “stevige taal” straks gewoon netjes wordt afgestemd met lobbyclubs, consultants en oud-ministers die overal commissaris zijn, en wij mogen dan geloven dat het allemaal voor “onze veiligheid” is.

Ben vooral benieuwd of ze nu eens kappen met die “topvrouw uit het bedrijfsleven dus het komt goed”-reflex, want minister zijn is óók gewoon: belangen afwegen en nee durven zeggen tegen je oude netwerk. En Boswijk bij Defensie: leuk, maar als ze wéér geen fatsoenlijke arbeidsvoorwaarden en huisvesting regelen, blijft het gewoon leegloop en dan kun je inkopen wat je wil.

die “topvrouw uit het bedrijfsleven” op EZ klinkt altijd lekker daadkrachtig, tot je ziet dat je als minister vooral aan de knoppen zit van vergunningen, staatssteunregels en ambtelijke molens waar je als bedrijf juist omheen kon werken. en Berendsen op BZ: succes met een ministerie dat voor de buitenwereld diplomatie speelt, maar intern vooral crisiscoördinatie en Kamerbrieven draait. benieuwd wie er straks echt de macht pakt: de ministers of hun SG’s.

weer zo’n kabinet vol “kandidaten” en gelekte namen, maar niemand heeft het over integriteit en belangen: een topvrouw uit de bouw op EZ, mooi, maar dan wil ik wel meteen keihard zien dat aanbestedingen en lobby niet stiekem via-via gaan lopen. en Berendsen op BZ mag ook eens uitleggen wat NL nou precies wil met israel/gaza en oekraïne, niet alleen vlaggetjes op twitter en dan door.

Heijmans-topvrouw op EZ kan juist een plus zijn als ze snapt dat “bouwen” nu vooral vastloopt op stroom en vergunningen, niet op mooie plannen. maar dan moet ze wél oppassen dat het geen Heijmans/NL-infra-feestje wordt: netverzwaring en industriebeleid zijn publieke puzzels met schaarste, en dan ga je automatisch kiezen wie wél en wie niet aansluit. en BZ: iedereen doet alsof dat alleen “internationaal bellen” is, maar zonder stevige diplomatie krijg je ook je LNG, kritieke grondstoffen en exportmarkten niet geregeld, zeker nu de boel overal protectionistischer wordt. Boswijk bij Defensie klinkt oké, maar als ze niet durven zeggen “dit wordt duurder en minder perfect controleerbaar”, blijft het weer bij rapporten en uitgestelde leveringen.

weer zo’n kabinet waar de cv’s “netjes” ogen maar niemand vraagt: hebben ze ooit een crisis meegemaakt zónder eerst een communicatieplan en een stuurgroep? Buitenlandse Zaken is tegenwoordig ook gewoon consulaire ellende (paspoorten, evacuaties, gijzelingen, diaspora) en dan krijg je straks weer: “we doen ons uiterste best” terwijl mensen weken vastzitten. en een topvrouw uit de bouw op EZ… tja, dan weet je in elk geval zeker dat het straks wéér over vergunningen, stikstof en “versnellen” gaat, en aan het eind van het jaar staat de teller nog steeds op 0 omdat de rechter het weer terugfluit. hier in thailand is het soms te lomp, maar in NL is het andersom: alles is procedure en niemand durft verantwoordelijkheid te nemen, behalve voor de persfoto.

weer cda en dan doen alsof defensie en buitenland “nieuw elan” krijgen, maar als je niet eens je eigen energie/staal/munitieproductie hier op gang trekt ben je in elk conflict gewoon afhankelijk van anderen. en ondertussen trekken ze de wegen open met wegwerkzaamheden overal, maar voor tanks en transport is er geen fatsoenlijke infra of vergunning te vinden, typisch den haag...

weer zo’n kabinet waar het alleen over poppetjes gaat, maar niemand zegt wat hun plan is als het misgaat in de wereld en hier de prijzen weer exploderen. Buitenlandse Zaken is niet alleen “Brussel”, het is ook gewoon: kunnen we nog betalen voor energie, medicijnen en voedsel als er gedoe komt met sancties of scheepvaart.

Iedereen hangt meteen hele EU- en inkoopverhalen aan die namen, maar de echte vraag is: kunnen deze mensen een ministerie aansturen of zijn het weer “goede Kamerleden” die verdrinken in de ambtelijke molen. Buitenlandse Zaken is vooral crisismanagement en diplomatieke discipline, geen talkshowpost; één verkeerde zin over Oekraïne/Israël en je hebt een rel met bondgenoten. En Defensie: Boswijk mag eerst de basis op orde krijgen bij kazernes en reservisten, want zonder fatsoenlijke huisvesting en opleiding kun je kopen wat je wil, dan loopt het alsnog leeg.

die poppetjes zijn minder spannend dan de vraag: gaan ze eindelijk eens normaal samenwerken tussen BZ/EZ/Defensie i.p.v. ieder z’n eigen “dossier-toren”? als je nu niet tegelijk inzet op industrie+energiezekerheid én op fatsoenlijke reservisten/weerbaarheid in de regio’s, dan kun je in Den Haag wel stoer praten maar sta je bij de volgende crisis weer met lege schappen en een overbelast net. en ja, dat begint gewoon met uitvoering: minder memo’s, meer mensen die dingen regelen en doorpakken.