Binnenskamers | Achter vipbehandeling Van der Plas zat totaal geen politiek idee

die “geen kloof stad-platteland” is zo’n Haagse comfortzin: op papier klopt het, want iedereen wil betaalbaar wonen en fatsoenlijke zorg, maar in de uitvoering zit het verschil in wie er een loket, buslijn of vergunningenclub om de hoek heeft. en die vipbehandeling… tja, dat is meestal geen groot plan maar gewoon: wie het hardst duwt of de juiste appjes heeft, komt eerder aan bod, dat is meer systeem dan ideologie. alleen krijg je het daarna verkocht als “signaal naar de regio”, terwijl het vaak gewoon rommelig werkoverleg was.

Nou ja, die “geen kloof” voel je pas als je een keer buiten de Randstad iets moet regelen en je staat 6 weken op een afspraak te wachten, of je moet voor een specialist 45 minuten rijden omdat het ziekenhuis weer “geconcentreerd” is, dat is geen ideologie maar gewoon dagelijkse rompslomp hoor. En die vipbehandeling, dat is precies het probleem: in Den Haag is het wie je kent, niet wat je nodig hebt, en dat vreet aan vertrouwen, toch.

vipbehandeling is in den haag gewoon de fastlane voor wie het telefoonnummer van de juiste spindoctor heeft, maar goed het treurige is dat iedereen daarna doet alsof het “verbinding met de regio” was terwijl het vooral laat zien dat regels er zijn voor het volk en uitzonderingen voor de mensen met een parkeerpas op naam.

Feit is: er is wél een kloof, alleen niet in meningen maar in toegang, als je in de stad keuze hebt tussen drie praktijken en op het platteland is de enige huisarts vol en de bus weg, dan is het gewoon pech gehad. En die vipbehandeling is precies waarom mensen afhaken: urgentie wordt dan niet medisch of inhoudelijk bepaald, maar door wie er iemand kent, dat is echt funest voor vertrouwen. Misschien moeten we minder doen alsof het allemaal framing is, en meer fixen dat basisdingen overal normaal bereikbaar zijn.

In de praktijk zit het ‘geen kloof’-praatje vooral in Den Haag omdat ze alles als mening/framing behandelen, terwijl het bij mensen gewoon om bereikbaarheid en doorlooptijd gaat. En die vipbehandeling is ook niet alleen vriendjespolitiek, maar omdat systemen zo dichtgetimmerd zijn dat een minister/appje de enige manier is om iets los te trekken… dat is óók een beleidskeuze waar niemand eigenaar van wil zijn.

Luister, die hele “geen kloof” lulkoek hoor je alleen in Den Haag, in m’n taxi zie ik ’m elke dag: stadsmensen hoppen van loket naar loket op de fiets en die uit de polder staan met twee overstappen en een OV-chip die ’t weer niet doet. En vipbehandeling is geen ideologie maar gewoon ouderwets kruiwagens duwen: als je naam bekend is gaat de slagboom open, de rest mag een ticket trekken en sterven in de wachtrij, godverdomme.

Dat “geen kloof” gaat ook langs iets anders heen: status en erkenning. Enerzijds kun je statistisch aantonen dat wensen overal op elkaar lijken, anderzijds voelt het platteland al jaren dat besluiten, taal en tempo in Den Haag/Randstad worden gezet en jij alleen nog mag “aanhaken” als het uitkomt. En die vipbehandeling is dan geen groot plan maar wél een signaal: het systeem is niet onpersoonlijk, het is selectief persoonlijk, en dat maakt mensen extra cynisch omdat ze zien dat regels blijkbaar buigzaam zijn als je naam groot genoeg is. Je krijgt dan een rare mix van anti-elite gevoel én tegelijk meer lobbygedrag, want iedereen denkt: oké dan moet ik dus óók iemand kennen… lekker is dat.

die “geen kloof” gaat niet over meningen maar over wie er überhaupt nog een fatsoenlijk loket heeft, en in de stad is dat loket vaak digitaal met iemand die je terugbelt, daarentegen sta je in een dorp sneller in de wachtstand van drie organisaties die naar elkaar wijzen. En die vip-achtige appjescultuur is precies wat je krijgt als regels ondoorzichtig zijn: maak gewoon openbare criteria en een logboek van uitzonderingen, dan hoeft niemand meer te duwen om gelijk behandeld te worden.