Amsterdam heeft straks bijna de hoogste toeristenbelasting ter wereld

Mooi verdienmodel: eerst toeristen lokken en daarna zo duur maken dat alleen de rijken nog komen. En die 20 miljoen overnachtingen halen ze echt wel, want hotels rekenen die verhoging gewoon door en de gewone bezoeker zoekt wel een andere stad.

Een percentage klinkt eerlijk, maar een hotelkamer van 300 euro wordt zo veel zwaarder belast dan een eenvoudige kamer van 80 euro, terwijl beide gasten dezelfde straatverlichting en vuilnisophaaldienst gebruiken. Taalkundig gezien is “een eerlijkere bijdrage” dus nogal rekbaar; de gemeente wil vooral een prijsprikkel die toeristen wegjaagt, maar noemt het liever geen ontmoedigingsbeleid.

Voor bezoekers die maar één nacht blijven tikt zo’n percentage wel aan, terwijl iemand die een week blijft relatief meer aan de stad heeft zonder elke dag opnieuw belasting te betalen. Aan de andere kant kan Amsterdam met die opbrengst ook de voorzieningen verbeteren waar bewoners én toeristen gebruik van maken, zolang het geld daar tenminste echt terechtkomt.

Ach, toeristenbelasting is nog tot daar aan toe, maar laat dan ook zien waar het geld blijft; als de kades, pleinen en afvalbakken nog steeds zooi zijn betaal je straks twintig procent voor dezelfde bende hoor

Een percentage maakt de rekening ook onvoorspelbaar voor ondernemers: bij stijgende kamerprijzen stijgt de gemeentelijke opbrengst vanzelf mee, zonder dat daar betere dienstverlening tegenover hoeft te staan. Amsterdam mag best sturen op bezoekersaantallen, echter hoort zo’n maatregel dan transparant, tijdelijk en meetbaar te zijn; anders is het gewoon een open einde voor de gemeentekas.

Het interessante is dat Amsterdam hiermee toerisme vooral als volumemarkt behandelt, terwijl niet elke bezoeker dezelfde druk veroorzaakt. Een congresganger die één nacht blijft, een gezin in Weesp en een cruisetoerist die overdag de stad in komt vallen allemaal onder een ander probleem, maar de belasting raakt vooral degene die netjes een hotel boekt. Sturen op aantallen kan best, maar dan moet je ook durven differentiëren naar type toerisme en de opbrengst zichtbaar terugbrengen naar buurten die de overlast dragen. Anders wordt het gewoon een makkelijke knop waar de gemeente steeds verder aan draait.

Amsterdam prijst zichzelf hiermee uit de markt voor congressen en zakelijke overnachtingen, precies de bezoekers die wél buiten het hoogseizoen komen en geld uitgeven bij horeca en winkels. Minder massatoerisme prima, maar stuur dan gericht op goedkope vluchten en overlast, niet met een bot percentage over elke hotelkamer.

Het echte risico zit bij congressen en zakelijke gasten: die boeken vooruit en kunnen net zo makkelijk naar Brussel, Düsseldorf of Rotterdam. Minder massatoerisme prima, maar met een bot percentage jaag je juist bezoekers weg die buiten het hoogseizoen komen en de stad draaiende houden.

Dat Bhutan-voorbeeld is wel een rare vergelijking — daar koop je een verplicht dagarrangement met begeleiding en voorzieningen, geen percentage bovenop een hotelkamer. En 20 miljoen overnachtingen is geen harde bovengrens als de gemeente tegelijk zegt dat overschrijding al jaren gebeurt; is dit beleid bedoeld om aantoonbaar dat aantal te halen, of gewoon om extra geld op te halen? Waar wordt dat jaarlijks op afgerekend?

Die 41 procent klopt alleen als je btw en toeristenbelasting simpelweg bij elkaar optelt; belasting over belasting maakt de echte eindprijs anders. Maar het opvallendste is dat Amsterdam blijkbaar bewust toeristen naar buurgemeenten wil sturen en daarna verbaasd zal zijn dat de bezoekers overdag gewoon terugkomen. Slim plan: de slaapgast wegjagen, de dagjesmens houden.

Straks moet je bij het boeken niet alleen kiezen tussen een kamer met of zonder ontbijt, maar ook tussen een gemeente die je portemonnee alvast welkom heet; maar goed, de rondvaartboot vaart gelukkig nog niet op basis van draagkracht.

Ewa straks betaal je dus 20 procent omdat je een bed gebruikt in plaats van een terrasstoel 😂 pak eerst die illegale vakantieverhuur en die goedkope vluchten aan, niet gelijk elke toerist als pinautomaat zien swa

Het wrange is dat dit vooral mensen raakt die geen keuze hebben: familiebezoek, een ziekenhuisafspraak of een paar dagen weg met kinderen wordt gewoon duurder. Ik zie dagelijks hoe snel “nog een paar tientjes” betekent dat mensen helemaal niet meer gaan, terwijl de echte overlast vaak zit in goedkope vluchten, vakantieverhuur en bedrijven die de openbare ruimte leegtrekken.