'AIVD behoort tot beste inlichtingendiensten van Europa'

Tja, zo’n ranglijst van “60 hooggeplaatsten” is ook gewoon een populariteitsmeting in een wereld waar niemand z’n echte prestaties op tafel legt. Dat de AIVD technisch sterk is geloof ik meteen, daar is de afgelopen jaren echt op bijgeschakeld, maar succes hangt net zo goed af van mandaat, samenwerking en vooral of je de boel juridisch netjes dichttimmert zodat het achteraf niet sneuvelt bij toezicht/rechter. En eerlijk: als je “top 3” bent maar je mag er inhoudelijk niks over zeggen, blijft het vooral een leuk stukje voor de bühne en het budgetdebat.

Leuk zo’n “top 3”, maar hoe meet je dat als de echte successen juist geheim blijven en missers wél in de krant komen? En die zin over een “Nationale Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (NIVD)” klopt volgens mij niet eens: we hebben AIVD en MIVD, en die hebben samen JSCU (cyber) en JSCU is juist vaak waar die technische reputatie vandaan komt. Ben vooral benieuwd: als we zo goed zijn, waarom blijft de weerbaarheid bij vitale infra en mkb dan zo middelmatig… ligt dat aan de AIVD of gewoon aan politiek/bedrijven die pas bewegen na een incident?

Mooi dat ze technisch zo hoog scoren, maar dat zegt nog niks over hoe wij als samenleving ermee omgaan: goede inlichtingen zijn pas wat waard als vitale infra, gemeenten en bedrijven die waarschuwingen ook echt opvolgen. Daarentegen hoor je na een hack altijd “niemand zag het aankomen”, terwijl de signalen vaak al rondzongen en het vooral aan capaciteit en prioriteiten bij de ontvangers schort. En even los daarvan: laten we vooral zorgen dat toezicht en transparantie (waar het kan) meegroeit, anders krijg je vanzelf wantrouwen en dan ben je je draagvlak zó kwijt.

Top 3, leuk voor in een brochure, maar ik kijk eerder naar wat er daarna gebeurt. Je ziet vaak genoeg dat er signalen zijn, maar niemand durft te zeggen: deze gast nu oppakken of uitzetten, want dan begint het gezeur over “bewijs” en “privacy” en zit je vast in eindeloze afstemming. En ondertussen mogen wijkagenten en recherche het uitleggen als er weer een incident is en iedereen roept dat “niemand het zag aankomen”. Ja. Herkenbaar.