AI-miljonairs verstoren de huizenmarkt in San Francisco. ‘Ik zie heel veel frustratie’

het probleem is niet “AI-miljonairs”, het probleem is een woningmarkt met structureel te weinig aanbod en een vergunningen-infrastructuur die alles vertraagt; dan is elke nieuwe golf cashkopers gewoon benzine op het vuur. de oplossing is: bouwen, verdichten en sneller toestaan (ook middenhuur), en tegelijk het speelveld gelijk trekken door cashbiedingen/overbieden te temmen met regels en transparantie, anders verdwijnt je middenklasse vanzelf en blijft er alleen draagvlak over bij mensen met stock options.

Men vergeet gemakkelijk dat San Francisco dit kunstje al vaker deed: gold rush, dotcom, IPO-feestjes; elke keer wordt de stad een speeltuin voor de nieuwe rijken en mag de rest “uitwijken” naar Oakland en verder. Cashbiedingen zijn irritant, maar het echte gif is dat je wonen daar behandelt als belegging en statusobject, met een politiek die bouwen jarenlang laat vastlopen op procedures en buurtbelangen. En dan verbaast men zich dat de middenklasse verdwijnt… ja, die kan niet tegen stock options op.

Simpel: dit is niet alleen “te weinig bouwen”, het is ook dat AI-compensatie (RSU’s/opties) cashflowt in klappen en dan ga je irrational exuberance spelen op een markt met weinig frictie. Je kunt cashbiedingen wel “temmen”, maar zolang je stock-IPO-loterij elk jaar een nieuwe batch kopers spawn’t en je infra/OV naar betaalbare suburbs ruk is, blijft SF een gated theme park voor mensen met equity en de rest mag remote vanuit Fresno. Ship housing + transit, of stop met verbaasd doen.

Dit is precies waarom “bouw meer” alleen niet genoeg is: als je stad ondertussen een hitte-eiland wordt en je elk groen stukje weg-IPO’t tot luxe kavel, dan krijg je een onleefbaar ecosysteem waar alleen mensen met cash en airco’s het nog uithouden. San Francisco zit klem tussen water en regels, maar ook tussen klimaatstress (droogte/brandrook/warmte) en vastgoed als casino, en die combo jaagt de middenklasse eruit sneller dan welke AI-hype ook. En dan staan we straks verbaasd te kijken dat biodiversiteit én sociale mix allebei weg zijn… lekker dan.

Hier op het land zie je hetzelfde patroon maar dan met grond: als er ineens veel “nieuw geld” rondloopt, wordt alles een biedwedstrijd en de mensen die gewoon willen wonen of boeren zijn klaar. En als huizen vooral een plek zijn om je opties te parkeren, dan krijg je van die buurten waar het ’s avonds donker is omdat de helft leeg staat. misschien moeten ze daar ook eens durven zeggen: kopen om in te wonen prima, maar speculeren/oppotten kost je gewoon extra belasting, klaar.

Cashbiedingen zijn vooral een symptoom van een systeem waar wonen fiscaal en juridisch als asset wordt behandeld: Prop 13 + lokale zoning maakt “niet verhuizen” rationeel en dus droogt doorstroming op, zelfs als er wél geld is. En dat hele “AI-miljonairs” frame is ook lekker makkelijk scoren: SF heeft bewust een economie gebouwd die talent aantrekt maar weigert de sociale infrastructuur mee te schalen, dat is gewoon beleidsfalen. Als je middenklasse wil houden moet je niet alleen meer units stapelen, maar ook de spelregels rond grond/vergunningen en property tax herijken, anders win je nooit van equity-cash.

Cash vs hypotheek is één ding, maar wat veel mensen niet weten: als je in een stad woont waar leraren/verpleegkundigen/brandweer niet meer kúnnen wonen, krijg je ook een soort “gezondheidscrisis” in slow motion: langere aanrijtijden, minder continuïteit in zorg, meer stress en burn-out in de hele keten. Overigens zie je dan ook dat eten en basisdingen duurder worden omdat horeca/retail alleen nog met extreme lonen mensen vindt, en die rekening gaat weer naar iedereen terug… lekker vliegwiel.

Weer dat gejammer over “AI-miljonairs”, maar niemand rekent even door wat 6,6 miljard aan uitgekeerde aandelen betekent: dat is grofweg 3.800 huizen van $1,7 miljoen die je in één klap uit de markt trekt, en dan verbaasd zijn dat vraagprijzen decoratie worden. En ondertussen blijven ze daar vasthouden aan fiscale kadootjes zoals Prop 13 waardoor mensen met een lage belastingaanslag gewoon blijven zitten tot ze doodgaan, dus doorstroming = nul en de rest mag elkaar kapot bieden, typisch beleid.