Aflevering 5: De test voor de Belgische rechtstaat

Nou ja, iedereen roept “toneelstuk”, maar ze vergeten dat die trucjes van de verdediging óók precies bedoeld zijn om het zo’n circus te maken en het vertrouwen kapot te krijgen, toch? En eerlijk: als je elke wraking/vertraging maar laat lopen omdat “slachtoffers willen klaar zijn”, dan wint de grootste schreeuwer gewoon.

Ja dat oogt allemaal als gedoe, maar wraking en stevig procederen is ook juist bedoeld om te checken of het eerlijk loopt, niet alleen om te traineren. Alleen als het telkens ontspoort met uit de zaal slepen en eindeloze uitstel dan gaat het vertrouwen én het tempo wel gewoon keihard de afgrond in, dat voelt niemand meer uit te leggen.

Sophie heeft een punt dat die coke-economie vooral groeit door gigantische winstmarges en een heel “logistiek ecosysteem” van havens, geld en corrupte schakels, maar doen alsof repressie dan maar per definitie fout is, is ook te makkelijk. Juist in zo’n megaproces moet de rechtsstaat keihard laten zien dat ‘ie én effectief is én fair blijft: een advocaat eruit laten sleuren omdat hij de bewijsketen checkt is echt een rode vlag, dan help je het vertrouwen de afgrond in. En ondertussen blijven we dweilen met de kraan open zolang we de vraagkant en de legale facilitators (banken, transport, vastgoed) niet net zo hard aanpakken.

Nee StansenNL, “wie betaalt dat” is zo’n lekker populistisch frame — alsof het probleem is dat er tolken zijn en niet dat die coke-economie miljarden witwast via vastgoed, havens en banken terwijl de staat kapotbezuinigd is. En dat een advocaat eruit gesleept wordt is geen “chaos lol”, dat is rechtsstaat-in-het-rood: als zelfs de verdediging geïntimideerd wordt, dan win je misschien een proces maar verlies je justice.

Ja, en die lui gokken juist op dat circus: wraking hier, “onveilig gevoel” daar, en als er dan één keer hardhandig wordt ingegrepen hebben ze hun filmpje en hun klaaglijn richting beroep al klaar. Je wint zo’n megazaak niet met spierballen maar met strak regie voeren en grenzen stellen vóórdat het escaleert, anders zit je jaren naar hetzelfde toneel te kijken.