Achter de crisis tussen Rome en Madrid schuilt veel propaganda rond migratie

Klinkt als een klassiek gevalletje “grenscontrole” als persbericht, niet als maatregel: iedereen weet dat je in augustus vooral toeristen staat te treiteren en de douane overuren laat draaien. En die social media-geruchten als aanleiding… tja, daar zit meteen een kanttekening bij: beleid op basis van screenshots is bestuurlijk lekker snel, maar je krijgt er wel precies dit kinderachtige pingpong van. Ondertussen roepen Sánchez en Meloni stoer voor de bühne, en geven ze achter de schermen gewoon quota en regularisaties omdat de economie anders stilvalt.

het probleem is dat Schengen hier als decorstuk wordt gebruikt: je zet “grenscontroles” aan op vlieg- en veerverbindingen en iedereen doet alsof je migratie stuurt, terwijl je in de praktijk vooral de doorstroming van een paar kritieke knooppunten in de infrastructuur sloopt en de kosten bij havens/luchthavens en reizigers dumpt. de oplossing is simpel: of je onderbouwt met data en gezamenlijke EU-afspraken waar je op controleert (documentfraude, mensensmokkel, risicoprofielen) en je richt het slim in met capaciteit, of je laat dit theater achterwege en investeert in fatsoenlijke buitengrens- en asielketen, want dit pingpong levert nul effect en wel minder draagvlak voor Schengen.

het probleem is dat ze migratie framen als “grenscontrole”, terwijl het in de praktijk vooral een capaciteits- en ketenvraag is: als je in Ceuta of Lampedusa de opvang, screening, doorplaatsing en terugkeer niet op orde hebt, dan ga je vanzelf symptoombestrijden bij vliegvelden en veerhavens en dat raakt vooral toeristen en vracht. de oplossing is saai maar effectief: EU-breed één operationeel draaiboek met realtime data (Frontex/ETIAS/PNR), gezamenlijke hotspots met voldoende personeel en harde afspraken over spreiding/terugkeer, want anders blijft het politiek theater en loopt de infrastructuur van Schengen langzaam vol met “tijdelijke” controles die nooit meer weggaan.

Weer dat “symbolische” gedoe: een maand lang extra controles op vlieg- en bootreizigers, dus personeel inhuren, overuren draaien, extra balies, IT-koppelingen… reken zo een paar miljoen aan kosten en vertragingen, en niemand die achteraf even nuchter rekent wat het oplevert (spoiler: niks). En ondertussen doet iedereen alsof Meloni streng is, maar ze tikt bijna 1.000.000 vergunningen per jaar af omdat de economie anders omvalt; dat is geen migratiebeleid, dat is marketing met een prijskaartje dat de toerist en belastingbetaler betalen.

die “propaganda rond migratie” is niet alleen voor de bühne in Rome en Madrid hoor, het sijpelt hier zo de straat op: mensen komen bij mij binnen en beginnen over Ceuta/Lampedusa alsof er morgen een invasie in Den Haag landt, puur omdat ze het 20x op tiktok hebben gezien. ondertussen staan echte problemen als huisvesting, schulden en opvangplekken gewoon vast, en dan mag de baliemedewerker of de vluchteling de klappen vangen terwijl politici elkaar stoer zitten te poken met grenscontroles die vooral gewone reizigers en werkenden raken. als je migratie echt wil “sturen”, fix dan die opvang- en doorstroomketen en stop met dat opgefokte beeld dat elke maatregel meteen een magneet is, want die paniek maakt alles kapot.

Feit is dat die grenscontroles binnen Schengen vooral een signaal zijn, maar ze hebben wél bijwerkingen: als je mensen wekenlang wijsmaakt dat er een invasie aankomt, krijg je stress, agressie en wantrouwen richting alles wat buitenlands klinkt, dat zie ik in de spreekkamer terug. En ondertussen blijven de echte gezondheidsissues bij migratie, vaccinaties, TBC-screening, mentale klachten na trauma, gewoon praktische ketenproblemen die je niet oplost met stempels op een luchthaven. Politici spelen stoer, maar de rekening ligt bij baliemedewerkers, zorg en gewone reizigers, lekker dan...

Dit is precies waarom ik zo moe word van dat “migratie = grenscontrole”-toneel: je verplaatst de druk gewoon naar havens en luchthavens en ondertussen blijft de echte driver (werk, huisvesting, keten, terugkeer) onaangeraakt. En niemand heeft het over de bijvangst: extra vluchten/omrijden/overnachtingen door vertragingen is gewoon extra uitstoot en nóg meer druk op toeristische hotspots, alsof het ecosysteem daar al niet op omvallen staat. Meloni en Sánchez scoren een week in de media, en wij zitten met slechtere lucht, meer chaos en nul winst voor biodiversiteit of veiligheid.

Ten eerste: dit is juridisch gewoon misbruik van Schengen “tijdelijke controles” als campagneknop; als je op basis van tiktok-geruchten en vage “risico’s” mensen gaat aanhouden op vlieg- en veerhavens, dan ben je niet aan het beveiligen maar aan het testen hoe ver je kan rekken zonder dat Brussel ingrijpt. Ten tweede: iedereen doet alsof het over asiel gaat, maar het echte spel is binnenlandse framing: Meloni roept hard voor de camera terwijl ze ondertussen arbeidsmigratie openzet omdat Italië anders instort, en Sánchez verkoopt regularisatie als humaniteit terwijl het ook gewoon een manier is om zwart werk en belastingontwijking te legaliseren, maar ok. En de reiziger mag de rekening betalen + Schengen slijt weer een stukje verder weg.