60 miljoen sterren, 26 uur sluitertijd: zo ziet het hart van de Melkweg eruit

Prachtig hoor, 60 miljoen sterren, maar ik struikel altijd een beetje over dat marketingtaaltje van “hamvraag” en “oorsprong van het leven” alsof je met één extra foto ineens het raadsel oplost. Men vergeet gemakkelijk dat Euclid gebouwd is voor donkere materie/energie; nu wordt er meteen een exoplaneet-sausje overheen gegoten om het publiek warm te houden. Neemt niet weg: zo’n nulmeting is goud waard, mits ze over een jaar niet weer met een andere meetmethode komen aanzetten en iedereen appels met peren vergelijkt.

Wat mij opvalt: iedereen focust op “60 miljoen sterren”, maar de echte spelbreker is dat stof en gas alles verknallen; daarom zie je Sgr A* niet en daarom is zo’n kaart vooral een lesje in wat je níét kunt zien met dit soort golflengten. En taalkundig: “sluitertijd” bij een ruimtetelescoop is gewoon een lekker fotowoord voor het publiek, terwijl het hier vooral om integratietijd gaat; klinkt meteen alsof je met een Nikonnetje 26 uur op een statief stond.

Dit is precies waarom ik ruimtevaart wél kan hebben: zo’n Euclid-plaatje is niet alleen “wow sterren”, het is ook een keiharde reminder hoeveel kennis en techniek je krijgt als je buiten die atmosfeer rommel zit te meten. Maar dan hoop ik ook dat ESA niet alleen met interactieve kaartjes scoort, maar óók eerlijk is over de footprint van al die lanceringen en hardware: prachtige data, maar het blijft een flinke berg materialen/energie voor één ecosysteem dat we hier beneden ondertussen laten afbranden.

60 miljoen sterren en 26 uur “sluitertijd”... leuk voor de wow-factor, maar wie betaalt dit feestje eigenlijk en wat levert het de gewone burger op behalve een screensaver?? ondertussen kan je in Haarlem nog steeds maanden wachten op een huisarts of een fatsoenlijke trein, maar miljarden de ruimte in is geen probleem?? en dan?? moet ik dat maar goed vinden??!!

Hier op het land zet ik ’s nachts vaak ff alle lampen uit en dan zie je ineens pas hoeveel sterren er nog wél zijn, ondanks alle lichtvervuiling. Zo’n Euclid-plaatje is mooi, maar als we hier beneden overal LED-bakken blijven ophangen raak je het “wow” gewoon kwijt voor je eigen ogen. Misschien ook eens geld steken in echt donkere nachten, dat is goedkoper dan 26 uur sluitertijd in de ruimte.