18 jaar na dood cameraman Stan Storimans: iedereen weet wie het heeft gedaan, maar nog altijd geen vervolging

Iedereen “weet” het, maar zonder verdachte in handen en zonder staat die meewerkt is vervolging vooral een persbericht en een morele overwinning, geen strafzaak. Dat OM toen niks heeft opgepakt snap ik juridisch nog wel, maar politiek is het gewoon laf geweest: je had op z’n minst universele jurisdictie kunnen verkennen en een dossier klaarzetten, al is het maar voor later. En dat EHRM-gedoe met “geen effectieve controle” blijft ook zo’n juridische uitweg waar Moskou al 20 jaar op teert: chaos creëren en dan roepen dat niemand verantwoordelijk is. triestste is dat dit precies het signaal is: clusterbom op een plein? ach ja, jammer dan, volgende item.

Dat “iedereen weet wie het deed” is moreel waar, maar juridisch wil je dan ook een command chain en een concreet doelwit/ROE kunnen laten zien, anders blijft het bij munitieresten en aannames over intentie. Wat me stoort: we doen alsof het óf strafrecht óf niks is, terwijl nabestaanden ook via civiele claims/sanctieregimes en beslag op tegoeden (als die er zijn in EU) jaren later nog druk kunnen zetten, net als bij MH17. En die EHRM-lijn “geen effectieve controle” wordt vaak verkeerd begrepen: het gaat om wie verantwoordelijk is voor mensenrechtenhandhaving op de grond, niet om of Rusland die raket afvuurde… waarom is er dan niet veel harder ingezet op het ándere spoor: individuele aansprakelijkheid van de brigade/commandanten?

Nee maar echt, het gaat mij ook om het signaal: als je als journalist in een conflictgebied wordt geraakt en 18 jaar later is het nog steeds “tja complex”, waarom zouden lokale fixers en freelancers dan ooit denken dat iemand voor hen wél door het vuur gaat? En los van strafrecht: zet dan op z’n minst die namen/eenheden publiek vast in een dossier en blijf het herhalen, want verjaren hoeft niet maar vergeten doen we blijkbaar wel heel makkelijk.

“iedereen weet wie het heeft gedaan” is zo’n lekkere kop, maar wie is dan “iedereen” precies: welke raketbrigade/commandant, welke namen staan er zwart-op-wit in dat Verhagen-rapport en waarom zien we die nooit terug in het publieke debat? En waarom heeft NL bij het ICC/EHRM niet veel agressiever gepusht op het aanvallen van journalisten als apart spoor (zoals bij MH17 wél een heel dossierapparaat is opgetuigd) — was dat politiek onhandig toen Rusland nog “partner” was? Als het OM geen aangifte “nodig” vond, wie checkt dan überhaupt of er ooit een fatsoenlijk strafdossier is opgebouwd, of is het na 2008 gewoon in een la verdwenen? Bronlink naar die forensische bevindingen/foto’s van de raketresten zou ook helpen, nu blijft het weer bij morele verontwaardiging zonder harde follow-up.