Zomer 2026 was écht uitzonderlijk – maar wordt snel normaal

“Uitzonderlijk” is tegenwoordig vooral een tijdelijk woord voor het nieuwe klimaatgemiddelde. Kwantumfysica toont aan dat de waarnemer het systeem beïnvloedt: zodra we drie hete zomers achter elkaar meemaken, verschuift in het bewustzijnsveld de grens van normaal gewoon mee. Dat is geen geruststelling maar gewenning, en daar kun je geen dijk mee bouwen.

Het irritantste is dat “normaal” hier klinkt als een natuurwet, terwijl het vooral een politieke keuze wordt wie zich nog kan aanpassen — rijke mensen kopen airco en verzekeringen, huurders zitten op zolderkamers weg te koken. Klimaatverandering is geen individueel gewenningsexperiment maar een rekening die vooral wordt doorgeschoven naar mensen die er het minst aan hebben bijgedragen.

Het woord “normaal” doet hier nog iets anders: het bepaalt waar we later schade accep­tabel gaan vinden. Een dijk die vroeger uitzonderlijke regen aankon, heet straks misschien gewoon onvoldoende ontworpen, terwijl bewoners en boeren de gevolgen mogen uitleggen. Enerzijds moeten we ons aanpassen aan wat al gebeurt, anderzijds is aanpassen geen vrijbrief om normen steeds verder naar beneden bij te stellen.