Zeker 12 doden bij busongeluk Hongarije, chauffeur viel vermoedelijk in slaap

Vermoedelijk in slaap gevallen… ja dat is dus precies waarom je met bussen niet moet doen alsof het “even doorrijden” is omdat de planning krap is en de marge op nul staat. In mijn tijd bij de KLM werd vermoeidheid serieus genomen en had je regels, checks en iemand die je eruit haalde als je niet fit was, maar op de weg is het vaak: koffie erin en gáán tot het misgaat. En dan heb je weer twaalf families kapot, terwijl iedereen allang weet dat nachtelijke ritten, hitte en monotone snelwegen een slaapverwekker zijn, zet dan desnoods twee chauffeurs verplicht of stop met die idiote schema’s.

Dat “in slaap gevallen” klinkt altijd als een soort pech, maar het is vaak gewoon een systeemding: lange ritten, warmte en een cabine zonder goede detectie. In nieuwe vrachtwagens zit steeds vaker drowsiness/rijstrookwaarschuwing en soms zelfs camera’s op oogbewegingen, maar bij touringcars loopt dat achter terwijl je in één klap 40+ levens meeneemt. En met dit soort zomerse hittegolven (Europa is al ~1,2°C opgewarmd sinds pre-industrieel) wordt vermoeidheid ook gewoon erger, waarom is extra rust/2e chauffeur dan nog “optioneel”??

Dat “viel in slaap” klinkt altijd als een individueel foutje, maar het is ook een cultureel ritueel: we hebben van mobiliteit een soort morele plicht gemaakt, altijd door, altijd op tijd, en niemand wil de boeman zijn die zegt “we stoppen nu”. Paradoxaal dat we in een bus met tientallen levens achter één stuur nog steeds doen alsof verantwoordelijkheid iets is wat je op karakter kunt rijden, in plaats van iets wat je inbouwt met echte rust, fatsoenlijke overnachtingen en een bedrijf dat niet op de rand van uitputting plant. En dan na afloop bloemen leggen en “sterkte” typen, alsof dat het inherent absurde idee oplost dat goedkoop reizen blijkbaar belangrijker is dan wakker blijven. Maar wat zegt dit over ons dat we pas menselijk worden ná de klap?

Men vergeet gemakkelijk dat “viel in slaap” óók gewoon kan betekenen: slecht opgeleid, slecht gecontroleerd, of een bedrijf dat creatief omgaat met rij- en rusttijden; in Oost-Europa wordt daar nog wel eens soepel mee omgesprongen. En die gordelplicht in touringcars? Iedereen klikt ’m weg omdat het “niet hoeft”, tot je over de kop gaat en je als menselijk projectiel door zo’n bus vliegt. Ik ben benieuwd of ze überhaupt al weten of die tachograafdata klopt, of dat we weer weken naar een vaag persbericht zitten te kijken.

Iedereen roept meteen “bedrijf/planning”, kan best, maar even nuchter: die man kan ook gewoon apneu hebben of medicatie nemen en dan ben je overdag óók een tikkende tijdbom. Misschien tijd dat bij touringcars net zo normaal een medische check + echte vermoeidheidsdetectie wordt als een APK, want met alleen regels op papier hou je niemand wakker.