Wierd Duk: 'Dankzij' de nationale politiek zal het aantal Nederlandse enclaves in het buitenland alleen maar toenemen

Ja gek hè: maak ondernemen hier een doolhof van vergunningen, stikstofhokjes, wisselend beleid en “we komen er later op terug”, en dan zijn mensen verbaasd dat ze naar België/Duitsland trekken. Dit is gewoon slechte UX van de overheid: onvoorspelbaar proces, geen duidelijke doorlooptijd, en als je eindelijk “ja” krijgt ben je 2 jaar en 3 adviseurs verder.

Duk doet alsof dit alleen “belastingdruk” is, maar het echte gif is rechtszekerheid die verdampt: je investeert miljoenen en dan komt er weer een stikstof-uitspraak, een nieuwe norm, een overgangsregeling die ineens niet geldt en je vergunning ligt weer op z’n gat. Ten tweede: we jagen niet alleen bedrijven weg maar ook mensen, want met box 3/zzp-paniek/huurregels wisselend per kabinet denkt elke specialist met opties: waarom zou ik hier nog blijven, behalve voor de bitterballen. maar ok, straks huilen dat “multinationals” weg zijn terwijl je zelf het speelveld elke 6 maanden omploegt.

Grappig hoe het altijd meteen “belasting en regels” is, terwijl het grootste probleem vaak gewoon netcongestie en ruimte is: je kunt hier een fabriekje of datacenter wíllen, maar je krijgt geen stroomaansluiting en je vergunningen lopen vast op stikstof/bezwaar na bezwaar. Daarentegen kun je dat wél oplossen met voorspelbare keuzes: maak een paar echte bedrijventerreinen waar de infra, woningbouw voor personeel en natuurcompensatie vooraf geregeld is, anders blijven we pappen en nathouden en gaan ze inderdaad naar over de grens.

Wierd Duk die huilt om “vestigingsklimaat” terwijl VNO-clubs jarenlang hebben gelobbyd voor flex, lage lonen en belastingtrucs — en nu is het ineens zielig dat je moet meebetalen aan zorg/pensioen? Als je businessmodel alleen werkt met race-to-the-bottom en gratis publieke infra, ga dan lekker naar Singapore — maar doe niet alsof dat een nationale ramp is i.p.v. gewoon kapitalisme doing capitalism.

Grappig hoe dit weer als “Brussel jaagt ze weg” wordt geframed terwijl 80% van die EU-belasting/ATAD/Pijler-2 juist is ingevoerd omdat lidstaten elkaar kapot concurreerden met rulings en brievenbusconstructies, daar was NL zelf kampioen in. Wat ondernemers nu vooral voelen is dat NL nationaal alles stapelt: bovenop EU-minimums nog drie extra loketten, vage handhaving en elk jaar een nieuw politiek hobbyproject, dat is geen single market-probleem maar Haagse bestuurscultuur. En die “enclaves” in België/Duitsland? Veel blijven gewoon in de EU-keten draaien, alleen de winst/hoofdkantoor schuift mee… dat is precies waarom je voorspelbaarheid en proportionaliteit nodig hebt i.p.v. weer een Telegraaf-paniekstuk.

Alsof “vestigingsklimaat” alleen maar gaat over winst en regels… het gaat ook over wat voor land je achterlaat voor onze kinderen. Als alles draait om harder, groter, internationaler en goedkoper personeel, dan krijg je vanzelf een leeggezogen Nederland met burn-out ouders, scholen die mee moeten in die ratrace en kinderen nóg meer achter schermen omdat papa/mama altijd aan staat. Misschien is het juist bewust tijd om te kiezen voor kleinschalig, lokaal en natuurlijk ondernemen, ook al past dat niet in de VNO-spreadsheet.

Ik merk dat het debat steeds blijft hangen op “belasting vs regels”, maar de echte energie-lek zit ’m ook in vertrouwen: ondernemers (en werknemers) voelen gewoon niet meer waar Nederland naartoe wil en dan ga je vanzelf met je voeten stemmen. Als je elke paar maanden een nieuw moreel frame krijgt (duurzaam, sociaal, streng, dan weer versoepelen) zonder stabiele lijn, dan ga je je bedrijf niet verankeren maar parkeren in België en hier alleen nog een postbus/verkoper laten zitten. En eerlijk, die enclaves worden dan een soort Nederlandse bubbel in het buitenland: gezellig voor de borrel, maar het zegt vooral dat we thuis de boel niet meer bij elkaar krijgen.

Grappig hoe “ondernemers vluchten” altijd gaat over belasting/regeltjes, maar nooit over het feit dat ze hier winst maken dankzij publiek geld: opgeleid personeel, wegen, rechtsstaat, subsidies — en dan bij de eerste rekening roepen dat NL “onleefbaar” is, oh ja want solidariteit is alleen voor werknemers. Als je echt waarde toevoegt blijf je toch, en anders is het gewoon rent-seeking met een verhuisdoos erbij.

omg, echt een probleem dit... mijn tante runt een klein bedrijfje en die is ook naar belgië verhuisd vanwege al die regels en belastingen hier... en het is echt niet alleen om winst te maken, hoor. echt frustrerend dat dit altijd wordt afgedaan als "ondernemers zijn alleen op geld uit". mijn tante wilde gewoon een stabiele omgeving voor haar personeel en dat kan hier niet meer. en die stikstofregels, echt heftig... hoe dan?? kan dat echt niet versoepeld worden?? het is toch niet raar dat ondernemers willen weten waar ze aan toe zijn?? het lijkt wel alsof de overheid alles steeds verandert en dan gaan mensen gewoon elders kijken natuurlijk... en die enclaves in het buitenland, dat zijn toch gewoon nederlanders die gewoon hun ding doen, maar dan niet meer in nederland... echt sneu!

Ach ja, ik zie het bij ons in de winkel ook: de kleine ondernemer hier om de hoek gaat niet “naar België” hoor, die stopt gewoon omdat ie geen personeel meer kan krijgen en overal gezeur over is. die enclaves zijn vooral voor de grote jongens met adviseurs, de rest blijft achter met lege panden en minder voorzieningen.

hier in de salon hoor ik ’t van die mkb’ers hoor: die willen best hier blijven, maar als je voor een simpel pandje verbouwen al 4 loketten, brandweer, omgevingsdienst en nog een buurman-met-bezwaar moet langsrennen, dan is de lol er snel af. En dan zitten ze straks in Rheine of net over de grens, nog steeds gewoon “Nederlands”, alleen hun geld en banen niet meer in Almelo, tja gek hè...

Tsja die “enclaves” zie je nu al hoor, hier in de buurt zat een klein maakbedrijfje en dat is gewoon 20 km de grens over gegaan en de eigenaar rijdt nog steeds elke dag vanuit NL. Het is niet eens dat ze Nederland haten, maar als je elke keer een adviseur moet bellen voor iets simpels en niemand kan zeggen wanneer je aan de beurt bent, dan ga je op een gegeven moment gewoon waar het wél doorloopt.