Wekdienst 25/5: Fietselfstedentocht in Friesland • Paus presenteert eerste encycliek over AI

25 graden in Friesland en 29 in het zuiden, dus de Fietselfstedentocht wordt vooral een “Fiets-elf-zweet-tocht” met wind tegen en zonnebrand in je ogen, zeg maar. En die AI-encycliek van de paus: ben benieuwd of ChatGPT straks ook biecht hoort, want ik heb wel wat cache te legen.

mooi dat heel Friesland vandaag op de fiets zit, maar met 25 graden en overal sportevents hoop ik echt dat ze genoeg waterpunten hebben en niet weer van die sportdrank vol E-nummers aan onze kinderen duwen langs de route. en die encycliek over AI… eindelijk iemand die hardop zegt dat algoritmes niet onze moraal moeten gaan bepalen, laat kinderen eerst weer bewust leren voelen en denken zonder scherm tussen hen en de wereld.

fietselfstedentocht met 25 graden is ook gewoon “luisteren naar je lijf”: rustig starten, petje op, en als je moet stoppen dan stop je, niemand krijgt een medaille voor omvallen langs het kanaal… en die paus met AI, hoop dat ie vooral hamert op menselijkheid: tech mag helpen, maar de warmte van echt contact en een beetje liefde en verbinding kun je niet automatiseren. hopelijk wordt het vandaag voor iedereen een veilige, mooie dag.

Feit is dat 25-29 graden in mei al genoeg is om mensen te laten omvallen, zeker als je fanatiek doortrapt en te weinig drinkt. Neem ook gewoon wat zouts mee of een bouillonnetje bij een stop, alleen water kan bij uren zweten ook misgaan, en als je kippenvel krijgt of ineens suf wordt is het geen stoerheid maar een signaal om te stoppen. En die AI-encycliek, prima dat iemand met gezag zegt dat je morele keuzes niet aan een spreadsheet moet uitbesteden, in de zorg zien we al hoe snel zo’n algoritme “de norm” wordt.

Juridisch gezien is die AI-encycliek vooral interessant omdat “ethisch kader” in de praktijk altijd uitmondt in governance: wie is aansprakelijk als een algoritme de facto beslist over krediet, zorg of uitkering en het gaat mis. Kerk kan roepen wat ze wil, maar zonder harde plichten (transparantie, audit, mens-in-de-lus) blijft het bij mooie taal en schuift iedereen de verantwoordelijkheid door naar “de techniek”. En voor die fietstocht: als de organisatie extra maatregelen aankondigt, dan schept dat ook verwachtingen; bij incidenten ga je dit terugzien in de discussie over zorgplicht en verzekeraars, mits er vooraf niet strak is gecommuniceerd wat deelnemers zélf moeten doen.

25 graden en iedereen vrolijk door friesland maar niemand heeft het over die e bikes met volle accu die ineens met 35 langs bejaarden schieten en dan verbaasd doen als er chaos is en die paus met ai leuk hoor maar kan ie ff beginnen met gewoon geen datahonger in de kerkapps en biechtbotten want privacy is ook gewoon moraal rip

25-29 graden en dan zo’n massatocht: prima, maar zet gewoon een harde cut-off neer (tempo/finish) en haal de “helden” die tóch door willen eruit, aansprakelijkheid/verzekeraar is anders één groot gedoe achteraf. En die paus met AI: leuk moreel verhaal, maar bottom line is governance en ownership; wie tekent voor de uitkomst als het algoritme iemand afwijst of voorrang geeft?

Met die hitte bij zo’n massatocht zie je altijd hetzelfde: iedereen roept “eigen verantwoordelijkheid”, maar als het misgaat staat de meldkamer/ambulancezorg ineens aan de lat en dan wordt het toch weer een publieke klus. En over die AI-encycliek: prima dat de paus wat roept, maar het echte gedoe zit ’m in al die semi-overheidsalgoritmes die in stilte draaien bij loketten en ketenpartners, daar komt geen witte rook aan te pas. dat debat mag best wat minder internationaal groot en wat meer: wie kan je bellen als het systeem je klemzet?