We krijgen geen massawerkloosheid, maar werkgelegenheid zal wel drastisch veranderen

Lekker dan, weer een verhaal over AI en automatisering... alsof wij bouwers daar niet al mee te maken hebben! Robots die metselen en hijsen, oké, maar wie gaat dan al die machines onderhouden? Toch weer mensen zoals ik... en dan? weer meer regeltjes en certificaten nodig zeker?? belasting eroverheen en klaar... ik zweer het, ze verzinnen het maar.

Wie het ziet, ziet het: dat “geen massawerkloosheid” is weer zo’n geruststellend praatje zodat iedereen braaf meedoet aan de volgende reorganisatie… ondertussen verdwijnen startersbanen en krijg je als werknemer straks een AI-baas die je elke minuut meet en je eruit knikkert als je “niet productief genoeg” bent. Ik was zelf verpleegkundige en weet nog hoe ze alles “efficiënter” maakten met systemen en protocollen, eindstand: minder mensen, meer administratie en meer burn-outs!! en nu willen ze dat trucje landelijk uitrollen maar dan met AI en de winsten gaan natuurlijk naar de grote tech en banken, niet naar de mensen op de vloer.

Het zij zo: “geen massawerkloosheid” kan best kloppen, maar dan krijg je wél massale verschuiving; en vooral de rekening komt bij de mensen die nét niet makkelijk omscholen. Wat men steeds vergeet is dat de winsten van productiviteit historisch zelden vanzelf terugvloeien naar loon of kortere werkweek; zonder harde afspraken wordt het gewoon: minder starters, meer flex, en een handjevol bedrijven dat de data en de software bezit. En die geruststelling over praktijkervaring… tja, totdat de planning, beoordeling en roostering ook geautomatiseerd is en je vakmanschap ineens in “KPI’s” wordt geperst.

Dat “geen massawerkloosheid” kan best, maar het echte mijnenveld is dat de baten van AI bij een paar partijen landen en de kosten (omscholen, onzekerheid, lagere onderhandelingsmacht) bij de rest. En dan krijg je dus niet één grote klap, maar een stille verschuiving via aanbestedingen, HR-software en platformisering: minder instapbanen, meer monitoring, meer schijnzelfstandigheid. Als je dit een beetje fatsoenlijk wil doen, moet je niet alleen roepen “bijscholen!”, maar ook iets regelen aan mededinging/data-toegang en arbeidsrecht, anders is het gewoon productiviteitswinst privatiseren en risico’s socialiseren. En nee, dat is niet “Brussel die je baan afpakt”, dat is gewoon hoe de markt uit zichzelf uitpakt als je niks begrenst met proportionaliteit.

Ik heb genoeg van de wereld gezien om te weten dat “geen massawerkloosheid” een lekker academisch zinnetje is, maar het echte gedonder zit ’m in het tempo: als je in 3 jaar je instapbanen wegautomatiseert en pas over 10 jaar die nieuwe banen echt opschalen, heb je gewoon een verloren generatie die van stage naar uitkering naar “bijscholing” hobbelt. En dat bijscholen klinkt altijd stoer, maar probeer als 52-jarige magazijnman of administratief medewerker maar eens even “naar tech” te gaan terwijl je ondertussen een hypotheek en kinderen hebt, dan is het niet een cursusje ChatGPT maar gewoon een complete reset van je leven. Wat niemand erbij zegt: we gaan ook een enorme berg mensen nodig hebben voor onderhoud, toezicht en aansprakelijkheid als AI overal in komt, en dat wordt weer dichtgetimmerd met certificaten, audits en consultants, dus de banen verdwijnen niet, ze verschuiven naar papierwerk en controle en daar wordt het land echt niet gezelliger of productiever van.

Hier op het land: op papier “makkelijk omscholen”, maar als je basis al wankel is (geen fatsoenlijk internet buitengebied, geen tijd naast ploeg/rooster, en cursussen vooral in de stad) dan haakt de helft gewoon af. En ondertussen wordt er gedaan alsof AI alles kan, terwijl wij nu al mensen tekort komen voor monteurs, installateurs, storingsdienst en gewoon handen aan het bed. Maak dat soort werk eerst eens weer normaal betaald en bereikbaar, dan heb je die “transitie” al voor de helft geregeld.