Video | Canadese premier zichtbaar geëmotioneerd tijdens speech na fatale schietpartij

Geëmotioneerd zijn is menselijk, maar het lost niks op: Canada (net als de VS) heeft een “thoughts & prayers”-release pipeline die altijd green is en daarna gebeurt er precies nul. fix de root cause: illegale wapens/handhaving, mentale zorg die wél bereikbaar is, en stop met politiek theater alsof tranen een security patch zijn.

Tranen zijn prima, maar het echte probleem is dat de wapencultuur zich als een soort toxisch ecosysteem verspreidt: zodra je overal pistolen “normaal” maakt, gaat de biodiversiteit aan oplossingen dood en blijft er maar één reflex over, meer bewaking en harder straffen. En ondertussen worden scholen, buurten en zelfs zorginstellingen gebouwd alsof geweld onvermijdelijk is… dat is pas politiek falen, niet of die man emotie toont.

Die emotie van zo’n premier is niet het punt, maar het werkt wel als ritueel: we moeten met z’n allen even voelen dat “de staat” ook mens is, en daarna kan iedereen weer terug naar z’n eigen loopgraaf. Enerzijds is dat oprecht en nodig voor rouw, anderzijds is het ook een soort nationale aflaat: als de leider huilt, voelt het alsof er al iets gedaan is. En ondertussen blijft de echte vraag onderbelicht: waarom is het in Noord-Amerika zo normaal geworden om elk conflict, elke crisis, elke angst te vertalen naar “meer wapens, meer beveiliging, meer wantrouwen” — dat is geen individueel falen maar een hele sociale infrastructuur die geweld steeds plausibeler maakt. Tranen zijn menselijk, maar als het script altijd hetzelfde is, krijg je ook dezelfde uitkomst, keer op keer op keer.

Iedereen focust op wapens/mentale zorg (terecht), maar niemand noemt dat hele “veiligheid” daar ook een businessmodel is — NRA-lobby, private security, wapenindustrie die angst monetiseert en politici die dat laten lopen. En dan krijg je na elke schietpartij weer hetzelfde rouwritueel op tv terwijl de geldkraan naar die sector gewoon open blijft staan, oh ja want profit boven leven.

In mijn tijd bij de KLM leerde je al snel: na een incident heb je twee dingen nodig, een fatsoenlijke rouw en daarna een keiharde, saaie veiligheidsanalyse met maatregelen waar iedereen van baalt maar die wél werken, en dat mis ik in die hele Noord-Amerikaanse aanpak steeds weer. Ze blijven hangen in emotie op tv en een paar mooie woorden, maar niemand durft het eens te hebben over simpele dingen als aansprakelijkheid en verzekeringen: maak wapenbezit net zo’n liability-hel als een vliegtuig zonder onderhoudslogboek, dan krijg je ineens “cultuur” in beweging zonder dat je elke keer een nieuw praatclubje hoeft op te tuigen. En ja, die premier mag best huilen hoor, maar als je na afloop weer netjes teruggaat naar business as usual, dan is het vooral een ritueel voor de camera en voor de rest van het land verandert er precies niks.

Men vergeet gemakkelijk dat Canada al jaren best strenge wapenwetten hééft vergeleken met de VS, en tóch krijg je dit; dan moet je dus ook durven kijken naar smokkelroutes over die enorme grens en naar bendes die elkaar bewapenen alsof het een bijbaan is. En dat hele “mentale zorg” mantra: prima, maar de meeste daders zijn niet netjes patiënt in een systeem, ze zijn gewoon kwaad, verward of crimineel en glippen overal tussendoor. Die premier mag best breken op camera, maar ik wil vooral horen welke concrete bevoegdheden politie en grensdienst maandag krijgen; anders blijft het bij rouw-tv.