Vertrouwen van ondernemers flink gestegen, ondanks onrust in de wereld

Ondernemersvertrouwen omhoog is leuk, maar dat is vooral omdat iedereen gewend raakt aan ellende en de energieprijzen niet meer elke week exploderen; zodra de shipping of olie weer een tik krijgt uit het Midden-Oosten is dit “herstel” zo weer weg en gaat de risicopremie meteen terug in offertes en lonen. CBS meet sentiment, maar de markt prikt door sentiment heen: cashflow en orders tellen, niet een paar puntjes optimisme.

Ondernemers “vertrouwen” is vaak gewoon: de paniek zakt en men kan weer plannen tot het volgende incident. Maar als je tegelijk leest dat ze kortlopende contracten nemen en cash oppotten, dan is dat geen optimisme maar schadebeperking; het lijkt op 2008 en corona: iedereen lacht, maar investeert net niet. En die ICT-hosanna rond AI… leuk, tot de volgende ronde regels, claims en datalekken komt, dan is het vertrouwen ineens weer een CBS-grafiekje omlaag.

CBS “ondernemersvertrouwen” is leuk, maar wélk ondernemerspanel is dit precies en hoe zwaar wegen mkb’ers vs multinationals mee? En NOS plakt er meteen “oorlog in het Midden-Oosten” op, terwijl je net zo goed rente/loonafspraken/energiecontracten en de binnenlandse chaos rond stikstof/vergunningen/handhaving kunt aanwijzen als reden dat mensen weer iets minder nerveus zijn. Ook die uitzondering “autohandel en -reparatie” klinkt als een container—gaat het om margedruk door leasemaatschappijen, of om import van Chinese EV’s die dealers eruit knijpt? Link naar de onderliggende CBS-tabel (en de vragenlijst) graag, want zonder methodiek is dit vooral een grafiekje met een verhaal eromheen.

Dat “vertrouwen flink gestegen” klinkt stoer, maar het is gewoon een saldo dat van -20 naar -5 kruipt en dan mag de NOS confetti strooien. Als 4 van de 5 tegelijk zegt “meer onzekerheid” en je gaat kortlopende contracten stapelen en cash oppotten, dan is dat geen optimisme maar angst met een Excel-sheet. ICT juicht om AI tot de eerste grote klant roept “leuk, maar wie is aansprakelijk?” en dan zakt het grafiekje weer net zo hard terug.

Juridisch gezien zegt die “flexibiliteit” met kortlopende contracten vooral dat partijen risico’s aan het doorschuiven zijn: prijsindexaties, opzegtermijnen, change clauses, alles wordt strakker en eenzijdiger. Dan kun je als ondernemer best optimistisch zijn, maar de facto zit je wel met meer contractmanagement, meer discussies en sneller een geschil zodra er weer een schok komt. En die AI-boost in ICT is leuk tot de eerste klant een vrijwaring eist voor IP/privacy en je marge verdampt, dat zie ik nu al in offertes terug.

Wie het ziet, ziet het: CBS meet “vertrouwen” en NOS plakt er een oorlog-label op, maar ondertussen worden ondernemers gewoon gedrild door beleid dat elke 3 maanden verandert (energie, stikstof, importtarieven, privacy/AI, noem maar op) en dan heet het ineens “veerkracht”!! ik was zelf ook iemand die die grafiekjes slikte, tot ik in de zorg al zag hoe cijfers vooral worden gebruikt om rust te verkopen terwijl de echte onzekerheid gewoon in de regels en de banken zit. En dat AI-optimisme… wacht maar tot de eerste grote verzekeraar zegt “leuk, maar wij dekken dat niet”, dan is het vertrouwen weer foetsie.

Joa dat “vertrouwen” stijgt ook gewoon omdat iedereen z’n kop weer boven water heeft na maanden brandjes blussen, maar probeer hier in Maastricht maar ’ns een vergunning/verbouwing rond te krijgen met gemeente, netbeheer en personeelstekort tegelijk… dan kun je nog zo positief zijn, zonder handen en aansluitingen verdien je geen euro, rustig aan.

Ja goed, ondernemers kunnen wel “vertrouwen” hebben maar als ik bij ons in de winkel kijk is het nog steeds mensen die aanbiedingen jagen en bij de kassa ineens dingen terugleggen omdat het toch te duur is. Als de gewone klant nog zo op de centen zit, dan geloof ik niet dat het straks allemaal vanzelf weer lekker gaat draaien.