Vertrouwen in dollar neemt af door oorlog, heeft de wereldmunt beste tijd gehad?

Typisch dat iedereen nu ineens roept dat de dollar “op” is omdat Iran wat olie in yuan wil afrekenen, alsof je daarmee in één week 60% van de wereldreserves wegpoetst. De echte vraag is: wie vertrouwt z’n spaargeld en handel toe aan China met kapitaalcontroles en politieke grillen, daar kan je morgen ook gewoon niet meer bij en dan sta je met je mooie yuan… en ondertussen betalen wij hier weer de rekening via duurdere energie en meer “hedgekosten” bij bedrijven, reken maar dat dat zo een paar miljard per jaar extra frictie is.

Die “internationale afspraak dat olie in dollars móét” is sowieso wat overdreven: het was vooral een gewoonte + de VS die veiligheid/financiële infrastructuur leverde, geen verdrag waar Iran zich aan houdt. En 3% daling van de dollarindex sinds 2023 zegt weinig over “vertrouwen”: in crisistijd vliegt geld juist vaak naar dollars/US Treasuries omdat die markt zó diep is, dat zie je ook aan hoe vaak centrale banken en bedrijven nog steeds in USD financieren. De echte bottleneck voor de yuan is niet of je er een tanker mee kunt afrekenen, maar of je ‘m daarna vrij kunt parkeren en weer eruit kunt zonder kapitaalcontroles of politieke ingrepen… willen landen dat risico echt op hun reserves zetten? Wat je wél gaat krijgen is meer gedoe en kosten door versnippering: meer hedges, meer swaplijnen, meer tussenbanken, en uiteindelijk hogere transactiekosten in energie en handel, daar betalen wij hier gewoon voor.

Iedereen doet alsof “olie in yuan” meteen het einde van de dollar is, maar het echte wapen is niet de munt, het is het betalingsnetwerk: SWIFT/clearing, correspondentbanken, verzekeringen, scheepvaart, sanctierisico. Ten eerste kun je best in yuan factureren, maar probeer die opbrengst vervolgens maar eens wereldwijd te herbeleggen of te gebruiken zonder dat je alsnog via dollarsystemen/US-jurisdictie loopt, dat is waar het knelt. Ten tweede: als landen dit vooral doen uit angst voor Amerikaanse sancties, dan is dat geen “marktkeuze” maar geopolitieke vluchtroute, en dan krijg je juist meer blokvorming en hogere risico-opslagen, maar ok noem dat dan “gezonde diversificatie”.

Ja goed, die hele dollar/yuan discussie is leuk voor economen maar ik merk het pas als alles weer “onzeker” wordt en de euro omlaag kukelt en de benzine en koffie inkoop weer omhoog gaan. Of het nou dollar is of yuan, wij betalen hier gewoon extra omdat bedrijven het risico gaan doorrekenen, en m’n kids eten geen geopolitiek.

Weet je wat het is: die hele dollar/yuan-soap is leuk tot je bedenkt dat het vooral gaat om wie de stekker uit het betaalsysteem kan trekken als je “niet lief” bent. Dan gaan landen dus alternatieven bouwen, niet omdat de yuan zo’n droommunt is, maar omdat niemand meer afhankelijk wil zijn van één knop in Washington. En wij hier? wij krijgen straks weer “onvoorziene kosten” op alles terwijl er ondertussen vrolijk verder bezuinigd wordt op zorg en energiearmoede, want ja geopolitiek hè… 😒

Dat “3% lagere dollarindex = minder vertrouwen” is wel heel creatief boekhouden. Even rekenen: als je echt van de dollar af wil, moet je niet alleen in yuan factureren, je moet ook honderden miljarden kunnen parkeren in iets dat net zo liquide is als US Treasuries, en China heeft daar gewoon geen vrije kapitaalmarkt voor. En Iran “dwingt” landen? Succes, de grootste dwang is meestal: wil je überhaupt nog verzekerde schepen en betalingen die niet halverwege vastlopen.

Hier op het land merk je “dollar of yuan” vooral via de handel: als alles vaker van munt wisselt gaan banken en leveranciers meer marge pakken en meer vooruitbetaling eisen, en dan zit je als boer met voer/onderdelen die ineens 2 weken langer onderweg zijn. En olie in yuan klinkt stoer, maar probeer als klein land die yuan daarna maar om te zetten in iets waar je echt machines, zaden of medicijnen van koopt… dat is waar het in de praktijk vastloopt. Uiteindelijk wordt het gewoon meer gedoe en meer kosten, en dat valt weer op diesel, kunstmest en transport terug.