Verkopen, opknippen of toch sluiten: wat gebeurt er met Shell Moerdijk?

Moerdijk is geen pion die je zonder gevolgen van het bord schuift. Ik zie dagelijks wat sluitingen doen met gezinnen en toeleveranciers: eerst verdwijnen de vaste banen, daarna de zekerheid en uiteindelijk de hele omgeving mee. Shell heeft jarenlang verdiend aan deze locatie, dus laat de rekening van de energietransitie niet eenzijdig bij werknemers en regio liggen.

Shell wil dus van de chemie af zodra de winsten tegenvallen, maar de maatschappelijke kosten mogen zeker bij overheid en werknemers landen — oh ja want privatisering is alleen leuk bij rendement. Zonder harde voorwaarden voor banen, verduurzaming en sanering wordt een verkoop gewoon subsidie voor de volgende eigenaar, terwijl de rekening publiek blijft.

De grootste blinde vlek is misschien de infrastructuur: stoom, leidingen, afvalverwerking en energie zijn daar op elkaar afgestemd. Opknippen klinkt op papier efficiënt, maar kan in de praktijk betekenen dat niemand meer verantwoordelijk is voor het geheel. Eerst een serieus transitieplan met één eindverantwoordelijke, anders verkoop je vooral losse onderdelen en houd je de risico’s over.

Joa, iedereen praat over banen en infrastructuur, maar wie rekent straks de stroomrekening? Een chemiebedrijf dat in Europa drie keer zoveel betaalt als elders kan nog zo mooi verkocht worden, maar dan blijft het gewoon verlies draaien. Misschien eerst eerlijk zeggen wat Moerdijk nog kan worden, in plaats van een koper zoeken voor een probleem met een strik eromheen, sjön.

De verborgen rekening zit waarschijnlijk in de langlopende verplichtingen: bodemsanering, ontmanteling, afvalstromen en garanties richting personeel en overheid. Een koper kan de winstgevende onderdelen overnemen en de rest laten zitten, tenzij Shell contractueel en financieel aansprakelijk blijft; anders wordt een verkoop de facto een nette verpakking voor publiek risico.

Moerdijk is ook gewoon een banenmotor voor de hele regio, niet alleen die paar mensen op het Shell-terrein. Als ge daar de stekker uit trekt, merken transporteurs, monteurs en toeleveranciers het pas echt; dus laat Den Haag niet straks met een zak geld komen nadat alles al naar het buitenland is verhuisd.