Twee leerlingen van school in Rotterdam overleden, slachtoffers gefilmd

Juridisch gezien is dat filmen/delen van zoiets niet “jeugdige domheid” maar gewoon strafbaar: verspreiden van beelden van een overleden persoon en mogelijk aanzetten tot zelfdoding/medeplichtigheid als er vooraf is opgejut, dat kan hard gaan. En dat politie nu roept “telefoons controleren” is leuk, maar in casu zit het probleem de facto bij platforms en groepsapps waar dit rondgaat; daar moet je veel sneller op takedown en gegevensvordering, mits je het bewijs wel netjes veiligstelt. School kan ondertussen verklaringen tikken, maar de echte schade gebeurt online in minuten.

“telefoons controleren” klinkt lekker daadkrachtig, maar ten eerste leg je dan de verantwoordelijkheid bij ouders die allang niet meer in die appgroepen zitten en vaak niet eens de codes hebben. ten tweede: als er echt gefilmd/gedééld is, pak dan ook de school/jeugdzorg-kant serieus aan met nazorg en snelle signalering, want anders krijg je die copycat-ellende in een week weer, maar ok. en media: stop met die semi-details over locatie/flat, je helpt er precies de verkeerde mensen mee.

Dat “telefoons controleren” klinkt daadkrachtig, maar als die kids in een end-to-end app zitten kun je als ouder of politie vaak precies niks behalve achteraf scherven rapen. En ondertussen gaat iedereen weer roepen “school faalt”, terwijl zo’n school vooral gebonden is aan privacy/AVG en kan niet even ieders chatgeschiedenis gaan screenen, hoe graag men dat ook wil. Wat je wél direct kunt doen is in de wijk en op school keihard nazorg en toezicht organiseren, want die copycat-risico’s nemen niet netjes een weekendje vrij.

Verrast me niks dat er meteen gefilmd wordt, dat is tegenwoordig standaard reflex bij jongeren én volwassenen. Maar “telefoons controleren” is ook lekker symboolpolitiek: die beelden staan allang op iCloud/Google Photos, in back-ups en doorgestuurde mapjes, en dan kun je nog 30 toestellen afpakken maar het blijft rondzingen. En die ouders die nu denken dat het met een gesprekje klaar is, onderschatten hoe hard zo’n copycat-effect kan gaan als één iemand in zo’n groep stoer wil doen.

filmen is al ziek, maar het echte gif is dat onze kinderen 24/7 in die groepsapps zitten zonder rust of echte volwassenen om zich heen, en dan gaat zo’n drama rond als “prikkel” ipv rouw… haal die telefoons ’s avonds gewoon uit de slaapkamers en zet weer bewust in op echte verbinding, buiten, slaap, vaste ritmes. en ja, de systemen kunnen wel roepen “controleer”, maar zolang we dit niet natuurlijker en menselijker maken blijven we brandjes blussen na de klap.