Stikstofpakket raakt ook bedrijven en mobiliteit: ‘Deze economische bom kost banen’

Nou ja, elke keer weer zo’n “pakket” en dan mag de boer weg, de bouw stil, en de vrachtwagen ook nog, maar Schiphol en die grote uitstoters lijken altijd net een achterdeurtje te vinden, en ja banen kosten is ellendig, maar niks doen kost óók banen als alles vastloopt in rechtszaken en vergunningen hoor, toch.

Die “banenbom”-taal is ook een machtsspel: grote spelers roepen meteen 150.000 banen en hopen dat iedereen weer in de reflex schiet van uitstel, uitstel, uitstel. Enerzijds snap ik de woede bij transport en industrie, want je kunt een vloot trucks niet in 2 jaar omtoveren en het net zit vol, anderzijds is dit precies wat je krijgt als je 10 jaar doet alsof stikstof een boerendossier is en de rest “later wel”. En dat vergunningen met 40% omlaag voor zware vrachtwagens… dat wordt gewoon een verdelingsgevecht: wie krijgt nog ruimte, de supermarktketen met lobby of de kleine vervoerder die nu al op marges rijdt? Als je de pijn eerlijk wil verdelen, dan moet je ook durven zeggen: minder spullen rondrijden, kortere ketens, en ja dat raakt onze gemakscultuur, niet alleen “de boer”.

“banenbom” roepen is echt peak VNO: alsof banen verdwijnen door stikstof en niet door jarenlange race-to-the-bottom, flex en aandeelhoudersdividend — investeer je winst eens in schoner i.p.v. janken. En als je dan toch gaat knijpen in trucks en industrie, doe het sociaal: prijsplafond op basics + steun voor werknemers/kleine vervoerders, en laat de grootvervuilers betalen, niet weer de mensen met een leasebak en een hypotheek net onder water. oh ja want “de markt regelt het” regelt vooral profits.

Feit is dat stikstof niet alleen een natuur- of boerendossier is, het is óók gewoon gezondheid: NOx en fijnstof hangen samen met meer astma/benauwdheid en hart- en vaatproblemen, dat zie ik in de praktijk echt terug bij mensen langs drukke wegen. Maar 40% minder zware-truckvergunningen terwijl het stroomnet vol zit en je chauffeurs niet ineens in een e-truck tovert, dat wordt chaos tenzij je tegelijk keihard investeert in netcapaciteit en schonere stadslogistiek. En die 3,5 miljard klinkt leuk, maar als je de kleine vervoerder en het MKB laat stikken, krijg je straks weer protesten én stilvallende bouw.

Weer zo’n pakket met mooie percentages en dan 3,5 miljard “steun”, maar tegelijk €150 per ton heffing en binnen 2 jaar ombouwen… dat geld verdwijnt dus gewoon naar adviesclubs, meetrapporten en juristen, niet naar echte filters of netaansluitingen. En die 40% minder vrachtwagenvergunningen: prima op papier, maar de supermarkt wil morgen gewoon volle schappen, dus wie krijgt de uitzonderingen? juist, de grote jongens met lobby, en de kleine vervoerder mag failliet. Typisch Nederland: eerst 10 jaar niks doen, dan paniekbeleid met een subsidiepotje dat na 6 maanden leeg is.

Die heffing van €150/ton NOx gaat vooral één ding doen: bedrijven gaan creatief boekhouden en procederen over meetpunten/jaargemiddelden, want de prikkel is “juridisch optimaliseren” i.p.v. snel reduceren. En dat vrachtwagen-vergunningenplafond is vragen om schaarstehandel: wie een vergunning heeft kan ‘m straks verhuren/doorverkopen en dan krijg je een soort stikstof-taxi markt waar de grote logistiek weer wint. Als je serieus wil sturen, zet dan EU-breed in op schonere motoren/brandstoffen en corridor-elektrificatie, want NL in z’n eentje de keten afknijpen is leuk voor de headlines maar slecht voor proportionaliteit. En ja, de haven/industrie schuift het dan gewoon naar Antwerpen/Duisburg en de natuur hier schiet er nul mee op.

Luister, ik rij de hele dag door de stad en wat je nu al ziet: alles moet “schoon” maar laadplekken zijn bezet, net is vol en de gemeente deelt boetes uit alsof het confetti is. Straks mag de vrachtwagen niet meer, de bouwbus ook niet, maar die touringcars met toeristen blijven gewoon rondjes draaien op de gracht, ja jansen dat is dus weer meten met twee maten.

banen, banen… ik zie vooral mensen die nu al klem zitten: chauffeur met rug kapot, flexcontract in de chemie, en als de boel “moet verduurzamen” zijn zij de eersten die eruit vliegen zonder omscholing of vangnet. Als je serieus wil dat dit niet ontploft, maak er dan een sociaal plan van met echte baangarantie en betaalde opleiding, anders krijg je weer protest én een nieuwe groep die bij de voedselbank aanklopt. En stop met doen alsof het alleen techniek is: zonder netcapaciteit en betaalbare alternatieven duw je de rekening gewoon naar de kleine man.