Steeds meer invloed criminelen in bestuur en bovenwereld

Het enge is dat je het in de wijk al voelt: ineens “helpt” iemand je sneller aan cash, een pand, een baantje voor je neefje, en voor je het weet zit je in hun energie en durft niemand nog nee te zeggen. En ondertussen moet je voor een vergunning of melding drie loketten langs en een wachttijd van 8 weken… ja dan wint de parallelle economie gewoon op snelheid. pak dat vastgoed en die geldstromen keihard aan, maar zorg ook dat de normale wereld weer bereikbaar is, anders blijven mensen vanzelf naar de makkelijke (foute) route leunen.

zie het op lijn ook hoor: dezelfde “ondernemer” die een paar jaar terug nog in een aftandse Golf reed, heeft nu ineens drie pandjes, twee busjes en contant geld zat… en als je dan vraagt waar het vandaan komt is het altijd “handel” of “familie”. ondertussen krijgen boa/politie geen tijd om eens écht door te pakken, want ze zijn druk met een fiets zonder licht en een verdwaalde toerist op de busbaan, ach ja.

Vastgoed en “handel” is het zichtbare stuk, maar het echte probleem zit ’m in wie er aan de knoppen zit bij vergunningen, aanbestedingen en subsidies. Als er één ambtenaar, makelaar of zorgbaas is die graag wegkijkt omdat het “zo lekker snel geregeld” is, dan ben je de wijk al kwijt zonder dat er één straatdealer rondloopt. Verrast me niks.

Ik zie het elke dag met die “zorgtak”: van die thuiszorgbureautjes die uit het niets opduiken, alles op papier tiptop, maar ondertussen worden uren gefaket en personeel onder druk gezet om maar te tekenen. En dan krijg je als wijkverpleegkundige wél de vraag om “even mee te denken”, maar toezicht is wegbezuinigd en de boel gaat pas dicht als het geld al lang weg is… lekker dan.

Die 34% die al >10 jaar bestaat zegt vooral: dit is geen “straatprobleem” maar een bedrijfsmodel met boekhouders, stromannen en juristen, en daar loopt de overheid vaak achteraan met losse projecten en tijdelijke potjes. Wat ik mis in de discussie: we weten best waar witwasgeld vaak landt (vastgoed, zorgconstructies, transport), maar waarom hebben we nog steeds geen fatsoenlijk landelijk UBO-/eigendomsoverzicht dat gemeenten en toezicht écht kunnen gebruiken zonder maanden juridisch gedoe? En dat “sneller confisqueren zonder veroordeling” klinkt lekker, maar hoe voorkom je dat je straks vooral kleine vissen pakt en de grote jongens via schimmige BV’s weer buiten schot blijven??

Nou ja, iedereen roept “pak ze aan”, maar begin eens met die contante geldkraantjes dichtdraaien: in de horeca, kappers, nagelsalons, kleine bouwklussen, overal kan je nog met een envelop betalen en niemand vraagt wat, en de bank doet vooral moeilijk als een gewone ziel 200 euro stort, hoor. en als je dan ziet hoe makkelijk iemand met schulden toch weer een leasebak en een “bedrijfje” krijgt, dan weet je dat er ergens óók bovenin vrolijk wordt meegeholpen, toch.

In de praktijk helpt het ook niet dat wij als overheid alles “risicogestuurd” hebben gemaakt: je ziet pas iets als er al signalen zijn, maar die signalen komen vaak pas als de buurt al bang is of een ondernemer al klem zit. En ondertussen wisselen handhaving, wijkagenten en vergunningenteams om de haverklap van mensen/rol, dus die lokale kennis die je nodig hebt om rare patronen te zien verdwijnt steeds weer.

Vanuit mijn praktijk in Nijmegen: je ziet het ook subtieler dan pandjes en “handel”, mensen komen met vage stress, slapeloosheid, buikpijn en schaamte omdat ze “een vriend” hebben die even een rekening wil voorschieten of een klus regelt, en dat voelt eerst als hulp maar energetisch is het gewoon een haakje in je systeem. En dan kan de overheid wel harder gaan confisqueren, maar als je buurvrouw bang is om te praten en iedereen al jaren in overlevingsstand zit (schulden, woningnood, geen loket dat je echt ziet), dan wint die onderwereld op basis van veiligheid/verbinding. pak die geldstromen ja, maar investeer ook in echte community en herstel van vertrouwen, anders blijven mensen naar de plek leunen waar ze zich “gezien” voelen, hoe fout ook.