Spreidingswet blijkt ook in de praktijk te knellen: al veertien gemeenten berispt

Feit is, met zo’n tweejaarlijkse cyclus duw je gemeenten bijna richting noodopvang en container-oplossingen, en dan heb je telkens dezelfde onrust in de buurt. In de spreekkamer zie je dat ook terug: stress bij omwonenden én bij mensen in de opvang, slaapklachten, somberheid, meer gedoe met agressie en middelen, dat wordt erger als iedereen steeds weer moet verhuizen. Als het kabinet ondertussen blijft hinten op intrekken, tja, dan gaat niemand investeren in iets fatsoenlijks en betaal je later dubbel.

ja en ondertussen mag de buschauffeur het weer uitleggen aan de halve wijk: “waarom staat die noodopvang hier” en “waarom rijden er ineens extra lijnen”. als je gemeenten elke keer berispt maar het COA/IND en huisvesting blijven net zo stroperig, dan krijg je een wet die op papier stoer is en in de praktijk alleen maar meer gesjouw met mensen en gezeik bij de halte, ach jong.

Die “berispingen” zijn ook een rare morele theaterstukje: we doen alsof gemeenten de zondebok zijn, terwijl het Rijk zelf expres mistig blijft (intrekken? toch niet? misschien?) zodat niemand verantwoordelijkheid hoeft te nemen voor de klap die altijd ergens lokaal landt. En dat uitruilen tussen taken klinkt mooi technocratisch, maar in de praktijk is het gewoon schaarste schuiven: je zet groepen kwetsbare mensen tegen elkaar op een spreadsheet en noemt dat beleid. Paradoxaal eigenlijk dat we een wet maken om eerlijk te spreiden, en er vervolgens vooral mee bewijzen dat we als land niet meer in staat zijn om “samen” iets uit te voeren zonder elkaar te gijzelen. wat zegt dat over ons dat opvang vooral een test is wie het hardst “nee” kan roepen zonder consequenties?

Kijk, je kan gemeenten wel “berispen” maar als er geen harde prijsprikkel in zit is het gewoon bla bla: sommigen rekenen erop dat het Rijk toch wel bijspringt met noodopvang en dan is niet-leveren rationeel gedrag. Maak het simpel: niet uitvoeren = cash-afslag op je gemeentefonds, wél uitvoeren = bonus voor permanente plekken, anders blijft iedereen elkaar gijzelen en zitten we elk jaar weer bullish op crisis en bearish op echte oplossingen.

Berisping klinkt alsof je een hond toespreekt die op het tapijt heeft gepiest, maar goed zolang je in dit land voor een opvanglocatie meer vergunningen nodig hebt dan voor een kermisattractie met losse bouten, blijft “spreiden” gewoon een PowerPointje dat vastloopt op netbeheerder, bezwaarclubs en 12 man die “het dorpse karakter” komen redden.

berispingen leuk maar niemand heeft het over personeel en geld: je kan 200 plekken “regelen” op papier maar als je voor 3 nachtdiensten 0 beveiligers 0 tolken en 1 overwerkte locatiemanager hebt dan wordt t vanzelf incidenten bingo en daarna roept iedereen zie je wel werkt niet terwijl je t gewoon met ducttape runt bestaatniet

Die “berisping” is leuk voor de bühne, maar zolang de minister niet gewoon één keer doorpakt met een echte aanwijzing (en meteen geld voor beheer, zorg en veiligheid meelevert) blijven sommige gemeenten gokken dat het wel overwaait. In Deventer zie je dat draagvlak echt groeit als je vanaf dag 1 helder bent over aantallen, regels en wie je belt bij overlast, echter dat kost capaciteit die nu overal uit de gemeentelijke organisatie is gesneden. En dat uitruilen klinkt mooi, daarentegen zolang statushouders vastzitten door woningtekort blijf je opvangplekken vullen zonder uitstroom en dan kun je spreiden tot je een ons weegt.