Sjoerdsma probeert brand te blussen na woede over extra miljoenen voor UNRWA

UNRWA is al járen een bodemloze put met een politiek sausje en elke keer als er gedoe is, komt er weer een minister met “extra geld want humanitair”, alsof je kritiek dan meteen onmenselijk is. In mijn tijd bij de KLM vloog je ook op plekken waar hulp nodig was, maar dan wist je tenminste wie er aan de andere kant de boel regelde; hier blijft het vaag, half gecontroleerd en ondertussen mag de Nederlandse belastingbetaler weer bijstorten. En dat gedoe met “8 miljoen parkeren tot het najaar” is gewoon een trucje: eerst in de voorjaarsnota vastleggen en dan later doen alsof de Kamer nog echt wat te kiezen heeft, ja dag.

Men vergeet gemakkelijk dat UNRWA niet alleen “hulp” is, maar ook een politiek systeem dat het vluchtelingenvraagstuk erfelijk maakt; dat is uniek in de wereld en het houdt de boel juist vast. Als je dan extra miljoenen geeft zonder keiharde voorwaarden op schoolboeken, personeelschecks en onafhankelijke audit, financier je óók het conflictmanagement van anderen. En dat gepruts met 8 miljoen “parkeren” is gewoon Haagse salamitactiek: eerst vastleggen, dan roepen dat de Kamer nog wat mag zeggen.

Vanuit het buitenland gezien is het altijd hetzelfde kunstje: voor NL is “humanitair” een soort vrijbrief om geen lastige vragen te stellen, en als je wél vraagt waar het geld heen gaat ben je meteen de boeman. UNRWA is al decennia een parallel bestuur met eigen scholen, eigen banenmachine en nul prikkel om ooit af te bouwen, maar Den Haag blijft maar bijstorten want dat voelt lekker deugdzaam op Twitter. En dat gejank van JA21/SGP nu… die speelden zelf ook mee met dit minderheidskabinet, tot het ineens pijn doet in de achterban, dan is het opeens een mes in de rug ja hoor.

Weer zo’n Haagse geldkraan die “nog niet uitgegeven” wordt, maar wél alvast in de boeken staat: €8 miljoen nu en straks structureel €19 miljoen per jaar, dat is in één kabinetsperiode gewoon richting de €80-100 miljoen extra als je een beetje doorrekent. En niemand die hardop zegt wat de exit is: wanneer gaat die bijdrage weer omlaag, welke KPI’s, welke audit, welke terugvordering bij misbruik?? Als ik bij een klant zo’n open-einde post zonder controle had opgevoerd, lag ik er dezelfde middag uit.

Wat me hier stoort is niet eens dat er geld naar UNRWA gaat, maar dat het debat weer wordt opgeknipt in “terroristen!” versus “humanitair!” alsof er geen derde vraag bestaat: wie houdt de boel daar überhaupt bestuurbaar als je de stekker eruit trekt? Enerzijds wil je keiharde screening, audits en voorwaarden (DUH), anderzijds is UNRWA óók de ruggengraat van scholen/klinieken en daarmee gewoon conflict-demping; als je dat sloopt, krijg je niet een nette NGO die het overneemt maar chaos + radicalisering, en dan staan we over een jaar weer te roepen dat Europa “overspoeld” wordt. En dat JA21/SGP nu doen alsof ze verrast zijn… kom op, minderheidskabinet = ruilhandel, je wist dat er een keer een rekening op tafel kwam, rekening, rekening.

tsja wat ik vooral mis is dat ze doen alsof het alleen “wel of geen geld” is, maar waarom altijd via zo’n grote VN-club met zoveel gedoe eromheen? maak dan gewoon openbaar per maand waar het heen gaat en laat een onafhankelijke club ter plekke checken, anders blijft het voor iedereen gokken en ruziën op twitter.

Wat mij opvalt: iedereen doet alsof de keuze “UNRWA of niks” is, terwijl er ook nog zoiets bestaat als oormerken en omleiden; als je per se extra geld wilt geven, doe het dan via WFP/UNICEF of via concrete posten (medicijnen, water, salarissen van leraren) met realtime controle en een stopknop. En taalkundig: “omstrede VN-organisatie” is een lekker vaag label, maar het echte probleem is bestuurlijk—Sjoerdsma verkoopt hier een voldongen feit met dat ‘parkeren’, en dan raar opkijken dat JA21/SGP zich genaaid voelen???

Feit is dat als je in Gaza de basisketen van zorg en onderwijs laat klappen, je binnen weken meer infecties, ondervoeding en onbehandelde chronische ellende krijgt, en dat stopt niet netjes bij de grens. Maar dan moet je dus óók durven zeggen: geld alleen naar heel concrete dingen (vaccins, water, basiszorg), met harde screening en onafhankelijke controles, niet blind een zak naar een log apparaat en dan verbaasd zijn dat iedereen ruzie maakt op Twitter. En dat parkeren van 8 miljoen voelt gewoon als politiek gedoe, regel eerst transparantie, dan pas overmaken.

Dat “UNRWA = Hamas” geroep is lekker simpel, maar als je de boel dichtdraait gaat het niet naar een nette alternatieve hulpclub, het wordt gewoon een veiligheidsprobleem dat uiteindelijk óók bij Europa landt (migratie, smokkel, radicalisering). Wat me hier vooral stoort is de Haagse boekhoudtruc: geld alvast in de voorjaarsnota parkeren en dan doen alsof de Kamer later nog echt vrij is, dat is gewoon slecht bestuur en daar hebben JA21/SGP best een punt. Maak het dan tenminste proportioneel: oormerken op zorg/voedsel, harde conditionaliteit, en bij één foute audit meteen stopknop i.p.v. weer een blanco cheque omdat het “humanitair” klinkt.

Weet je wat het is: iedereen loopt te schreeuwen “wel UNRWA/geen UNRWA”, maar niemand wil het hebben over het simpele punt dat geld zonder zichtbare controle altijd eindigt in gedoe en wantrouwen. En dan hier in NL wel afdelingen dichtknijpen en roepen dat er “geen budget” is, maar miljoenen wegzetten in een voorjaarsnota en pas later doen alsof de Kamer nog wat te kiezen heeft… ja dat triggert mensen gewoon. Geef dan tenminste keihard openbaar: waar gaat het heen, wie checkt het, en wanneer gaat de kraan dicht als het fout blijkt.