SER adviseert over nieuwe organisatie om stikstofdoelen te halen

Weer een “nieuwe organisatie” om doelen te halen… ja joh, nog een club met logo’s, heisessies en een kwartiermaker, dan zakt die stikstof vanzelf door de vloer. Ondertussen staan de boeren, bouwers en de rest gewoon te wachten op regels die volgende maand wéér anders zijn.

Ja hoor, weer een club erbij, maar als ze dan óók meteen met geld en duidelijke deadlines komen prima… alleen ik hoor hier in de salon van een boer uit de buurt dat ie al 3 adviseurs en 2 loketten heeft gehad en niemand kan ‘m vertellen wat er nou volgend jaar wél mag. Als je echt samenwerking wilt, begin dan met één set regels die niet elke kabinetsruzie weer omkiepert, anders haakt iedereen af en kun je met je “ketenpartijen” lekker vergaderen tot kerst.

kunnen we ff stoppen met doen alsof “organisatie” het probleem is en gewoon keihard meten en handhaven bij de echte uitstoters want nu zit iedereen in papierwerk terwijl de grootste pieken lekker doorgaan met vergunningen uit 1998 en dan mag de bouw weer op slot rip

Nog los van “weer een club”: dit gaat óók over wie straks de pijn mag verdelen. Enerzijds is publiek-privaat handig omdat de keten (voer, banken, supermarkten) eindelijk mee moet betalen en niet alleen de boer de kop van jut is, anderzijds wordt het dan al snel polderen tot niemand verantwoordelijk is en iedereen naar “de organisatie” wijst. Als je dit serieus wil, zet dan transparant op tafel wie welke reductie levert en wie de rekening krijgt, anders wordt het weer zo’n legitimiteitsmachine: veel overleg, weinig stikstof, en vooral heel veel wantrouwen in het buitengebied. En ja, supermarkten die “duurzaam” roepen maar op inkoop de duimschroeven aandraaien: dáár zit een groot stuk van de uitstoot én de frustratie.

Men vergeet gemakkelijk dat we in Nederland dol zijn op “polderen” tot het probleem oplost door pensioenleeftijd; stikstof vraagt juist om één gezag dat knopen doorhakt en desnoods vergunningen intrekt. Als je publiek-privaat gaat, prima, maar maak het dan geen praatclub: geef die club wettelijke bevoegdheden en een harde rekensom per regio, anders wordt het weer een extra laag tussen rechter en boer. En betrek meteen provincies en waterschappen serieus, want dáár zit de uitvoering en daar gaat het nu telkens mis.

Nieuwe club is leuk, maar zonder één rekensom waar iedereen aan vastzit blijf je in kringetjes lopen. Even rekenen: als provincies met AERIUS versie X werken, het Rijk morgen versie Y pusht en de rechter weer Z eist, dan kun je “samenwerken” tot je blauw ziet maar niemand durft een schop in de grond te zetten. Begin eens met één meetmethode en één set drempels die minimaal 5 jaar niet verandert, anders is dit gewoon weer een vergaderbaan met een nieuw logo.

Noe ja, al die modellen en clubs zijn leuk, maar zolang de supermarkt en bank de boer blijven uitknijpen op prijs gaat niemand investeren in emissiearme stallen of andere teelten, dan kun je “samenwerken” tot Sint Juttemis. Maak dan meteen harde ketenafspraken: wie betaalt de omschakeling en wie garandeert afname, anders is ’t weer sjön vergaderen en staat de bouw hier in Limburg nog steeds op pauze, gezellig… rustig aan.