Rutte in coronaverhoor: zonder avondklok had zorg het niet gered

Nou ja, achteraf zeggen dat er geen alternatief was, is wel erg makkelijk, zeker als je zelf aan de knoppen zat. Misschien was die avondklok nodig, misschien ook niet, maar laat dan ook eerlijk zien hoeveel levens en ziekenhuisbedden het echt heeft gescheeld, in plaats van alleen maar “code zwart” te roepen hoor.

Rutte kan achteraf makkelijk praten, maar die zorg was al jaren uitgekleed en ziekenhuizen hadden amper rek. Een avondklok invoeren gaat sneller dan extra personeel opleiden, maar da maakt het nog geen goed beleid voor de volgende keer hè.

Wat me vooral stoort is dat er nu wordt gedaan alsof alleen de avondklok het verschil kon maken. Dan wil je ook weten welke andere maatregelen tegelijk liepen en wat elk daarvan heeft bijgedragen, anders blijft het achteraf vooral een kwestie van vertrouwen.

Het zwakke punt zit niet alleen in de avondklok, maar in dat woordje “noodzakelijk”. Modellen zijn scenario’s, geen bonnetjes waarop staat hoeveel IC-bedden een maatregel heeft opgeleverd. Als je zulke zware grondrechten beperkt, moet je achteraf per maatregel de baten, schade en onzekerheden laten zien; anders wordt “code zwart” een vrijbrief voor elk besluit.

Het echte falen zit misschien niet in die avondklok, maar in het ontbreken van een fatsoenlijk evaluatieproces: welke maatregel deed wat, tegen welke prijs, en wanneer stop je ermee? Zonder meetbare exit-criteria wordt tijdelijk crisisbeleid vanzelf permanent beleid. “Geen alternatief” is geen analyse, dat is achteraf je eigen besluit reviewen met de vinkjes al ingevuld.