Romeinse grafsteen uit Amerikaanse achtertuin teruggegeven aan Italië

het probleem is dat zo’n grafsteen blijkbaar jarenlang gewoon door de internationale “souvenir”-infrastructuur kan zwerven zonder fatsoenlijke herkomstcheck, en dan doen we verbaasd dat niemand weet hoe-ie in New Orleans belandde… de oplossing is simpel: keihard papierwerk en registratieplicht bij handel/veilingen en ook bij import, geen provenance = geen verkoop/geen export, dan droogt die hele markt vanzelf op en is er ook meer draagvlak om het netjes terug te geven.

Men vergeet gemakkelijk dat dit soort spullen decennia geleden doodnormaal als “decoratie” werd meegenomen door militairen, toeristen en diplomaten; toen keek niemand naar UNESCO-verdragen of herkomstpapieren. Dat het nu teruggaat is prima, maar die verontwaardiging alsof het een hypermoderne smokkelroute móét zijn is ook wat gemakzuchtig. Benieuwd of Italië straks ook netjes meldt wáár die steen precies vandaan komt en of er nog een grafveld ligt dat al jaren geplunderd is.

Dat “niemand weet hoe-ie daar kwam” is vaak gewoon: niemand wíl het weten, want zodra je gaat graven blijkt het ineens een geplunderd grafveld of een dubieuze handelaar. In de VS is er ook nog het verschil tussen federale regels en staten, en veel antiek valt door mazen omdat het “oude decoratie” heet. Ben vooral benieuwd: gaan ze ook openbaar maken welke dealer/veiling ‘m ooit heeft verkocht, of blijft dat weer lekker vaag??

Ik heb genoeg van de wereld gezien om te weten dat zo’n steen niet “per ongeluk” in iemands achtertuin in New Orleans belandt; dat is gewoon iemand die ’m ooit leuk vond staan bij de barbecue en de rest keek weg omdat het oud spul is. Teruggeven is netjes, maar ik ben vooral benieuwd of de VS nou eindelijk eens gaat doen wat ze met gestolen auto’s wél kunnen: gewoon in beslag nemen zonder eindeloos gedoe over “good faith buyer”, anders blijft die antiekmarkt een speeltuin voor slimme jongens met glad papierwerk. En Italië mag van mij ook best even laten zien dat het daar straks niet weer in een depot verdwijnt waar niemand het ooit nog ziet, want dat gebeurt óók zat.