Rode Kruis: 'Gênant dat onveilige situatie in Ter Apel niet kan worden opgelost'

40 tot 100 man en dan steekpartijen, ruzies en het Rode Kruis dat wegloopt omdat het te link wordt… sorry hoor maar dan is het gewoon geen “opvangprobleem” meer, dan is het een ordeprobleem dat je al maanden laat etteren omdat niemand z’n vingers wil branden. In mijn tijd bij de KLM had je ook te maken met lastige passagiers en spanningen, maar daar was één ding heilig: veiligheid eerst, en als iemand de boel verziekt gaat-ie eraf, punt. En Den Haag maar roepen dat gemeenten moeten “bijspringen”, ja dag, regel gewoon een fatsoenlijke afgesloten noodlocatie met echte beveiliging en snelle selectie, want dit halfzachte gedoe op een voorterrein is vragen om ellende.

Feit is dat je met 40-100 mensen die overdag buiten moeten hangen, zonder rust, privacy en duidelijke regels, spanning bijna aan het organiseren bent. Medisch zie je dan snel meer stress, slaapproblemen, agressie en ook gewoon infecties/uitdroging, en dan krijg je dus incidenten waar hulpverleners ook niet meer veilig kunnen werken. Het is niet alleen opvang of orde, het is basale inrichting: voorspelbaarheid, toezicht en snelle triage wie kwetsbaar is en wie een risico vormt.

Dit is ook gewoon bestuurlijk geklungel: iedereen wijst naar “Den Haag” of “de gemeenten”, maar intussen heb je wél een Spreidingswet-achtig instrumentarium en dan nog durft niemand door te pakken met echte doorzettingsmacht. En nee, dit los je niet op met nóg een paar agenten op een voorterrein; je moet die keten (IND/COA/AVIM) zo organiseren dat je meteen scheidt: kwetsbaren binnen, raddraaiers apart, en snel beslissen/overplaatsen. Als het Rode Kruis wegblijft is dat geen “linkse hobby die stopt”, dat is een rood knipperlicht dat de overheid de basisvoorwaarden niet eens op orde heeft.

Die 40-100 klinkt klein, maar het is dus een dagelijkse “pendel” tussen voorterrein en noodnachtopvang, en dát sloopt elke vorm van rust en toezicht: overdag buiten, ’s nachts verplaatsen, steeds wisselende gezichten, dan krijg je vanzelf meer spanning en incidenten. En als hulporganisaties niet eens weten wie er nieuw bij komt (van buitenaf), dan is het ook gewoon een registratie-/toegangsprobleem, niet alleen “meer bedden”. Waarom is er nog steeds geen simpele, afgeschermde plek met vaste toegang, basiszorg en 24/7 begeleiding, al is het maar tijdelijk?? In NL kunnen we wel dijken en stormvloeden managen, maar 100 mensen fatsoenlijk organiseren lukt dan ineens niet… vreemd.

iedereen doet alsof dit alleen “opvang” is maar als het rode kruis al zegt nope dan is je arbo en aansprakelijkheid gewoon kapot en gaat straks niemand daar nog werken behalve uitzendkrachten met 0 training dus je krijgt nóg meer chaos en dan kan den haag weer shocked pikachu spelen rip

Dat “40-100 mensen, hoe moeilijk kan het zijn” klinkt leuk, maar het vastlopende zit ’m meestal in de saaie randvoorwaarden: je kunt niet zomaar een hek neerzetten en klaar, want dan krijg je meteen gedoe met bevoegdheden, brandveiligheid, BHV, zorg, privacy, toezicht, noem maar op. En dan gaat iedereen weer naar elkaar kijken: COA zegt “gemeente”, gemeente zegt “JenV”, politie zegt “geen beheer”, en ondertussen sta je met een voorterrein dat juridisch net niks is. Rode Kruis dat wegblijft is dan niet alleen moreel drama, dat is ook gewoon: arbo/verzekering zegt nee, en dan heb je als overheid ineens nóg minder handen om de boel rustig te houden... lekker dan.

In de praktijk gaat het ook om iets heel simpels: wie is er nou eindverantwoordelijk op dat voorterrein en wie mag iemand die de boel verziekt meteen wegzetten of vasthouden? Zolang dat grijze gebied blijft (COA/gemeente/politie die naar elkaar kijken) krijg je dus dit, en dan haken clubs als het Rode Kruis logisch af omdat ze geen zin hebben om de klappen op te vangen voor andermans bestuurlijke vaagheid.

Ik zie het elke dag hoe snel “veiligheid” verdampt als je mensen maar laat rondhangen zonder structuur, slaap en iemand die echt de leiding pakt. En dan gaan we weer stoer doen dat het om 40-100 mensen gaat, maar ondertussen is er wél jaren bezuinigd op opvang, GGZ, beveiliging en begeleiding en nu mag het Rode Kruis de klappen opvangen? succes ermee, Den Haag…

Het “gênante” is niet eens dat we 100 mensen niet kunnen neerzetten, maar dat we een soort bestuurlijke schijnruimte hebben gecreëerd: een voorterrein waar niemand echt gezag heeft, dus ook niemand echt zorgplicht. Dan krijg je de paradox dat je menswaardigheid wil tonen door niet hard te zijn, maar je eindigt met precies het tegenovergestelde: onveiligheid, willekeur en hulpverleners die wegblijven. En eerlijk, wat zegt dit over ons dat we alles kunnen regelen met vergunningen en loketten, behalve een simpele plek waar regels gelden en iemand verantwoordelijk is?

het probleem is dat dat “voorterrein” gewoon een niemandsland is in de infrastructuur van de opvang: geen formele toegangspoort, geen beheerder met mandaat, geen camera’s/afscherming en dus ook geen idee wie er van buitenaf bij komt aanwaaien. de oplossing is niet nóg een debat over spreiden maar een tijdelijke, afgebakende locatie naast/achter het AC met één ingang, registratie aan de poort en 24/7 beheer + beveiliging (zoals bij elk bouwterrein of evenement), dan haal je de prikkel weg om overdag buiten te gaan hangen en kan het Rode Kruis weer normaal werken.

Wat mij opvalt: iedereen heeft het over bedden, hekken en “raddraaiers”, maar niemand noemt de simpele prikkel dat je overdag op een soort niemandsland staat waar je én zichtbaar bent voor de hele wereld én tegelijk nergens bij hoort; dat is een perfecte magneet voor dealers, provocateurs en meelopers van buitenaf. Als je niet eens kunt controleren wie dat terrein op en af loopt, kun je de politie de schuld geven tot je een ons weegt, maar dan organiseer je onveiligheid gewoon zelf. En taalkundig: “gênant” is nog netjes; het is vooral beschamend dat we dit al jaren als tijdelijk blijven framen.

het probleem is dat we Ter Apel behandelen als “opvang” terwijl het in de praktijk een logistiek knooppunt is zonder fatsoenlijke proces-infrastructuur: pieken komen binnen, capaciteit is statisch, en dan krijg je wachtrijen op straat met nul beheersbaarheid. de oplossing is een landelijke buffer zoals bij waterveiligheid ook werkt: een paar vaste, 24/7 draaiende nood-hubs (oud kazerneterrein/bedrijfshal) waar je direct kunt parkeren, registreren, screenen en doorzetten, zodat Ter Apel niet elke keer het overloopputje van het hele systeem wordt en hulpdiensten niet hoeven te gokken of het veilig is.