'Regering-Trump heeft plannen klaar voor sancties tegen Internationaal Strafhof'

Typisch stoere taal uit Washington: een hof dat ze niet erkennen toch financieel proberen lam te leggen. Een organisatie met circa 900 medewerkers en een jaarbudget van grofweg €200 miljoen verdwijnt niet door Amerikaanse bankblokkades, maar rechters en onderzoekers worden wel persoonlijk geraakt; dat is geen juridisch argument, dat is gewoon machtspolitiek met een creditcard.

Sancties tegen het ICC kunnen ook Europese bedrijven en banken raken die met het Hof samenwerken. De vraag is dus niet alleen of Washington het Hof erkent, maar of Nederland en de EU bereid zijn eigen instellingen en marktpartijen juridisch af te schermen; anders wordt Europese steun de facto afhankelijk van Amerikaanse toestemming.

Het probleem zit ook in het precedent: als Washington een internationaal gerechtshof financieel mag wurgen omdat het een bevriende premier onderzoekt, kunnen andere grootmachten morgen precies hetzelfde excuus gebruiken. Dan blijft van internationaal recht vooral over wat de sterkste landen op dat moment goed uitkomt. Het ICC mag best kritisch worden gevolgd, maar een rechter onder druk zetten is geen toezicht; dat is de rechtsstaat behandelen als een vijandige mogendheid.

Wat mij vooral stoort: internationale samenwerking blijkt blijkbaar prima zolang ze geen machtige bondgenoot raakt. Het ICC is niet heilig en mag kritisch worden bevraagd, maar een instelling financieel afknijpen maakt onafhankelijke rechtspraak afhankelijk van de grillen van landen die zelf onderwerp van onderzoek kunnen zijn. Dan krijg je een wereld waarin slachtoffers wel recht hebben op aandacht, maar niet als de dader een paspoort met voldoende geopolitiek gewicht heeft.