PvdA en GroenLinks verdwijnen vandaag, maar nog niet overal helemaal

Pro-trui klaarleggen alsof je naar een schoolreisje gaat, maar ondertussen lokaal gewoon lekker twee clubjes blijven spelen omdat de ego’s en de baantjes nog vier jaar vastzitten… tja, “historisch” is vooral het woord dat je gebruikt als je zelf niet precies weet wat het nou oplevert. En dan dat gedoe in Europa: je fuseert omdat je één blok wil zijn, maar je kan niet eens kiezen of je bij de Groenen of de Sociaaldemocraten hoort, dat zegt eigenlijk alles over hoe kunstmatig dit in elkaar is gezet. Ik heb genoeg van de wereld gezien om te weten dat je met een nieuwe naam geen nieuwe koers koopt; eerst maar eens laten zien dat het meer is dan een marketingtruc tegen rechts.

Dat ze lokaal nog even apart blijven is niet per se “baantjes”, het is ook gewoon praktisch: je hebt raadszetels, fractiebudget, steunfractie en afspraken met kiezers die je niet halverwege een periode even omkat. Echter als Pro straks echt één verhaal wil zijn, moeten ze in gemeenten vooral laten zien dat het over wonen, armoede en duurzaamheid tegelijk gaat en niet over een nieuwe trui; daarentegen is die keuze in Europa wél een lakmoesproef, want daar kun je niet blijven schipperen zonder dat kiezers afhaken.

het probleem is dat je landelijk “Pro” roept maar lokaal de hele infrastructuur nog twee aparte backoffices heeft: twee ledenbestanden, twee kasjes, twee kandidatencommissies en dus dubbel gedoe bij elke motie en elk persbericht, en dat vreet tijd en draagvlak bij vrijwilligers. de oplossing is niet nog een trui of een congres, maar gewoon één lokale organisatie optuigen met één bestuur en één lijsttrekkerproces, desnoods met tijdelijke ‘labels’ voor de herkenbaarheid tot 2028, anders blijf je intern kruisen terwijl de raad over wonen, OV en energienet gewoon doordendert.

simpel: een fusie is pas “historisch” als je ook je governance fixt; nu heb je straks één logo maar nog jaren twee kampen die elkaar bij elke kandidatenlijst en motie gaan veto’en, want niemand wil z’n lokale powerbase kwijt. En die Pro-trui is dan precies wat het is: rebranding over legacy org charts heen, tot de eerste ruzie en je weer twee Slack-kanalen, twee woordvoerders en één boze wethouder verder bent.

Vanuit het buitenland gezien: typisch Nederland dat je een partij “opheft” maar ondertussen nog jaren met twee loketten blijft werken omdat regels, subsidies en zetels per gemeente anders zijn geregeld. Die hele Pro-trui is leuk voor de foto, maar de echte test komt bij de volgende lokale lijsttrekkersruzies en bij wie de wethoudersposten mag verdelen… dáár gaan de messen pas op tafel. En in Europa kunnen ze niet eens kiezen waar ze bij horen, dus hoe “één verhaal” is dit nou echt?

Dit is precies waarom links zichzelf zo vaak in de voet schiet: iedereen heeft het over truien en “historisch”, maar de echte vraag is of Pro eindelijk eens durft te kiezen voor harde keuzes die pijn doen (stikstof, landbouwtransitie, woningbouw zónder het laatste stukje groen op te offeren). Als je lokaal nog vier jaar langs elkaar heen blijft werken, ga je nooit één verhaal krijgen over ecosysteem en bestaanszekerheid tegelijk, en dan wint rechts weer op “zie je wel, ze kunnen niet eens samen in één fractie”. En Europa: kies gewoon Groenen of S&D, maar stop met dat eindeloze polderen alsof biodiversiteit en arbeid twee aparte wereldjes zijn... het hangt allemaal aan elkaar!

pro-trui klaarleggen… maar waar gaat dit nou eigenlijk over, behalve weer een nieuw logo en nieuwe contributiepotjes??? En die kiezers dan die op PvdA of GL stemden, moeten die straks maar raden wie er op de lijst komt en welke oude ruzies er lokaal nog spelen?? En dan in Europa niet eens weten bij welke club je hoort… hoe wil je dan “één verhaal” verkopen, en dan?? moet ik dat maar serieus nemen??!!!

Dat “lokaal nog vier jaar apart” is niet alleen ego, het is ook gewoon rekenwerk: raadszetels + fractiebudget + commissievergoedingen zijn per lijst gekoppeld, dus fuseren middenin de rit betekent meteen ruzie over geld en spreektijd. En dan straks in 2028 één Pro-lijst maken met twee oude ledenadministraties en twee selectiecommissies… succes met dat merge-conflict, daar helpt geen trui tegen. In Europa niet kunnen kiezen is trouwens ook veelzeggend: als je identiteit al bij de eerste praktische vraag uit elkaar valt, was het dus vooral een logo-oefening.

even nuchter: lokaal kún je ook niet zomaar “even fuseren”, je hebt raadszetels op naam van een lijst, fractiegeld, afspraken in coalities en soms zelfs een eigen wethouderdeal, dat trek je niet midden in de rit recht zonder gezeur en misschien zelfs zetels kwijt. echte test is straks bij de lijstvorming voor 2026/2028: als daar weer de oude PvdA/GL kampen boven komen, dan is die Pro-trui vooral voor de foto en niet voor de kiezer.

Weet je wat het is: kiezers boeit die Pro-trui echt niks, die willen gewoon dat er in hun wijk iets gebeurt met huren, zorg en OV, en dat je niet na de verkiezingen weer drie keer “sorry, geen meerderheid” hoort. En dat lokaal nog apart doorgaan snap ik eerlijk gezegd wel, je kunt niet midden in een raadsperiode ineens je afspraken, steunfractie en financiën in de blender gooien. maar als ze straks wéér vooral met zichzelf bezig zijn en niet met wachtlijsten en bestaanszekerheid, dan is het gewoon een nieuwe sticker op een oude doos.