Oudere werklozen flink de dupe bij verhoging AOW-leeftijd

Even serieus, AOW-leeftijd omhoog is makkelijk roepen vanuit Den Haag, maar in de echte wereld word je na je 55e al behandeld alsof je “afgeschreven” bent en mag je lekker je spaargeld opeten tot je erbij neervalt. Dit is gewoon een transfer van risico van werkgever/staat naar de burger: je krijgt een extra risicopremie op oud worden, en wie pech heeft met ontslag kan de rest van z’n leven short op z’n eigen gezondheid gaan.

AOW-leeftijd omhoog kan best, echter dan moet je ook eerlijk regelen wat er gebeurt met mensen die tussen wal en schip vallen na ontslag op hun 58e of 61e. Maak werkgevers dan ook echt verantwoordelijk: hogere premie als je oudere werknemers eruit werkt, en juist korting als je ze aanneemt en scholing aanbiedt, daarentegen is het nu te vaak “succes ermee bij het UWV” en mag de burger het gat dichtlopen. En voor zware beroepen moet je stoppen met doen alsof een paar jaar “vitaliteitsbudget” hetzelfde is als een fatsoenlijke regeling om eerder te kunnen stoppen.

AOW-leeftijd omhoog klinkt “logisch” omdat we gemiddeld langer leven, maar dat gemiddelde maskeert dat lageropgeleiden en mensen met zwaar werk vaak jaren mínder gezond leven, dus je schuift de rekening naar precies die groep. En als je dan ook nog 2-3 jaar langer in de WW/bijstand duwt omdat werkgevers 60+ links laten liggen, dan is het geen besparing maar een boekhoudtruc met andere potjes. Waarom niet gewoon: AOW-leeftijd koppelen aan gezonde levensverwachting per sector/inkomensgroep, en maak het voor werkgevers echt duur om 58-plussers eruit te werken? nu is het te vaak “langer doorwerken” op papier en “zoek het uit” in de praktijk.

AOW omhoog zonder keiharde anti-discriminatie op leeftijd is gewoon: overheid schuift het probleem naar “de markt” — en die markt zegt bij 60+ standaard nee, klaar. Maak het dan simpel: verbied leeftijdsvragen/filters in werving en geef het UWV tanden om werkgevers die structureel 55+ weren te beboeten, want nu is het allemaal mooi beleid op papier en in de praktijk mag je je pensioen “bij elkaar hustlen” met bijstandregels. oh ja want langer leven = langer werken, behalve als je arm bent en je lijf op is.

In mijn tijd bij de KLM zag je het al: iedereen roept “langer doorwerken” maar niemand durft hardop te zeggen dat je na je 60e in veel sectoren gewoon niet meer mee mag doen, niet omdat je niks kunt maar omdat HR bang is voor gedoe, ziekte, verzekeringen en vooral vaste contracten. Als je dan de AOW opschuift zonder het ontslagrecht, loondoorbetaling bij ziekte en al die premies voor oudere werknemers mee te hervormen, dan creëer je een klasse mensen die prima wíl werken maar administratief te duur wordt gemaakt en dus eindigt bij UWV met sollicitatieplicht alsof het 1998 is. En dan kunnen ze in Den Haag weer stoer doen met “participatie”, maar de markt reageert gewoon op prikkels, niet op morele preken.

hier op het land zie je het andersom ook: oudere gasten wíllen nog wel, maar kunnen vaak niet meer fulltime 40 uur rammen en dan is er bijna niks tussen “vol meedraaien” of eruit. Als je AOW opschuift, maak dan parttime doorwerken met minder gedoe en minder gekort op pensioen gewoon normaal, anders duw je mensen kapot of het UWV in. En werkgevers zeuren over “tekort” maar een 62-jarige met ervaring die 3 dagen wil? die laten ze ook lopen, ja dan niet klagen.

Ik zie in het UMCG zat collega’s van 60+ die het werk nog best willen doen, maar die mantelzorg thuis erbij hebben en gewoon kapot gaan op die roosters en nachten. Dan roepen “langer doorwerken” voelt als: prima, maar dan moet je óók zorgen voor minder nacht/weekend, echte deeltijdopties en geen strafkorting op je inkomen/pensioen, anders jaag je mensen de ziektewet in en is iedereen duurder uit. En ondertussen wordt er bezuinigd op arbo en scholing, dus je maakt het jezelf als land gewoon dubbel stuk.

Wat ik hier mis: iedereen doet alsof “langer doorwerken” alleen een AOW-knop is, maar de echte ellende zit in die jaren ervoor als je geen werkgever meer vindt en je pensioen nog niet in mag. In NL heeft pak ’m beet 90% een aanvullend pensioen, maar veel fondsen hebben nog steeds strenge regels/boetes voor eerder opnemen, dus je wordt gedwongen naar WW/bijstand terwijl er wél geld staat… waarom mag je dat niet gewoon (deels) gebruiken zonder straf, desnoods met een neutrale actuariële korting? Dan haal je de druk van UWV én voorkom je dat mensen hun spaargeld opeten terwijl het pensioen “op slot” zit.

ze kunnen wel roepen “langer doorwerken”, maar probeer als 62-jarige nog es een hypotheek of zelfs maar een fatsoenlijk huurcontract te regelen als je eruit ligt… dan zegt iedereen ineens: te veel risico, kom maar terug als je AOW hebt. en ondertussen mag je bij het UWV braaf 4 sollicitaties per week doen, terwijl je al weet dat het een inbox-prullenbak-tour is.

Het rare is: we doen alsof AOW-leeftijd een natuurwet is (“we leven langer dus hup”), maar we weigeren tegelijk te kijken naar het morele contract eronder: als je langer móét werken, dan moet de samenleving je ook daadwerkelijk kúnnen laten werken. Nu is het inherent schizofreen: we straffen ouder worden met sollicitatieplicht en wantrouwen, terwijl we ervaring zeggen te waarderen. misschien is de echte vraag: waarom vinden we het normaal dat een land dat rijk genoeg is om jaren te rekken, te gierig is om de tussenjaren menswaardig te organiseren??