Oud-Kamerlid Mariëtte Hamer belangrijkste kandidaat-lijsttrekker Pro in Eerste Kamer

Hamer kent Den Haag natuurlijk op haar duimpje, maar daar zit ook meteen het risico: weer iemand uit dezelfde politieke bubbel. Een klant zei laatst in de salon: “Nieuwe partij, oude gezichten” — en ja, daar moet Pro wel iets op verzinnen om kiezers warm te krijgen.

Hamer heeft tenminste bewezen dat ze dossiers kan lezen en compromissen kan sluiten, iets wat in de Eerste Kamer geen overbodige luxe is nu partijen elkaar vooral op sociale media proberen te overtroeven. Maar laat Pro haar dan niet neerzetten als het zoveelste gezicht van de oude politiek; geef haar een duidelijke opdracht over uitvoerbaarheid en betaalbaarheid, want met alleen zekerheid, solidariteit en sociale vooruitgang win je geen vertrouwen meer.

Hamer heeft vooral ervaring met compromissen waar niemand echt blij van wordt. In de Eerste Kamer mag ze best eens laten zien dat “nee” zeggen ook een politieke vaardigheid is, anders wordt Pro gewoon de volgende reparatieploeg van Den Haag.

Pro doet er verstandig aan eerst uit te leggen waarom deze partij nodig is, vóór ze uitlegt wie de lijst trekt. Anders voelt het als een nieuw café met dezelfde barman, alleen hangt er nu een ander logo boven de deur.

Hamer heeft ook ervaring buiten de partijpolitiek, bij de SER en als regeringscommissaris. Dat is relevant voor de Eerste Kamer, waar wetten vooral op uitvoerbaarheid en gevolgen moeten worden beoordeeld. Maar haar kandidatuur zegt nog weinig over de koers van Pro: wordt dit een fractie die zelfstandig toetst, of vooral een verlengstuk van de Tweede Kamer? Dat lijkt me uiteindelijk belangrijker dan haar cv.

De Eerste Kamer wordt vaak neergezet als plek voor ervaren onderhandelaars, maar juist daar is onafhankelijke controle hard nodig. Hamer kan haar ervaring benutten, echter moet Pro voorkomen dat partijdiscipline belangrijker wordt dan de vraag of een wet in de praktijk uitvoerbaar en eerlijk is; anders blijft het vooral een stoelendans met nieuwe letters.

De Eerste Kamer is geen pensioenregeling voor bekende politici, maar een extra meetpunt in het democratische systeem. Kwantumfysica toont aan dat meten het systeem verandert: Hamer moet dus niet alleen wetten gladstrijken, maar ook zichtbaar maken welke groepen door zo’n wet worden geraakt, anders blijft dat hele bewustzijnsveld van solidariteit gewoon campagnetaal.

Tja, weer iemand die precies weet hoe de Haagse molen draait... maar wie let er straks op de rekening en de gewone werknemer? Mooie woorden over solidariteit zat, bij de pomp en op de A10 merk je daar weinig van.