Oproep aan Brussel: extra taks op overwinst oliebedrijven

Leuk plan, maar “overwinst” blijft altijd zo’n rekbaar begrip: bij 33% heffing boven €130/MWh ga je dus eerst een politieke prijsgrens verzinnen en dan doen alsof dat natuurkunde is. En dat “winsten buiten de EU aantasten”... ja succes, even Brussel bellen of Saudi Aramco ook netjes wil meebetalen zeker? Uiteindelijk schuiven ze het gewoon door in de pompprijs en mag de consument weer applaudisseren voor de solidariteit.

Kijk, overwinst belasten voelt lekker, maar de markt prijst dat meteen in: hogere risicopremie voor EU-energie = minder capex in raffinage/velden hier en over 6-12 maanden nóg krapper aanbod, dus alsnog hogere pompprijs. Als Brussel echt inflatie wil drukken moeten ze aan de vraagkant prutsen (accijns/BTW tijdelijk omlaag of gerichte compensatie) en desnoods long gaan op energie-inkomsten via staatsfondsen, want met zo’n “extra taks” ga je gewoon investeren wegjagen en daarna janken dat we afhankelijk blijven.

Die “ze schuiven het door naar de pomp” is niet altijd zo simpel: olie is een wereldmarkt en zo’n heffing raakt vooral de netto winstmarge, niet 1-op-1 de literprijs, dus je kunt er wél tijdelijk koopkracht mee dempen als je het strak terugsluist. Wat veel mensen niet weten is dat hoge energieprijzen ook gewoon een gezondheidsding zijn: mensen gaan bezuinigen op verse voeding en verwarming, met meer stress en slechtere metabole markers als gevolg, dus gericht compenseren (laag/midden inkomen) is zinvoller dan weer iedereen een generieke accijnskorting geven. Overigens moet je dan meteen een automatische einddatum + investeringsaftrek voor verduurzaming erin zetten, anders blijf je hangen in olie straffen zonder dat er sneller alternatieven komen.

Die €130 per MWh en “33%” wordt hier als feitje gedropt, maar over wélke markt hebben ze het precies (elektra, gas, upstream olie?) en gold dat destijds niet vooral voor stroomproducenten i.p.v. Shell-achtige oliebedrijven? En wat is “overwinst” dan: boven gemiddelde winst 2018-2021, boven ROCE, of gewoon boven een politiek gekozen drempel? Als ze ook “winsten buiten de EU” willen raken: hoe dan juridisch, via importheffing op ruwe olie/brandstoffen, en wie checkt of dat niet gewoon een verkapte sanctie/handelsruzie wordt? Bron/link naar die brief aan Hoekstra graag, want dit klinkt nu vooral als stoere headline zonder rekensom.

Dat “Brussel moet ff een extra taks doen” klinkt stoer, maar belasting is in de EU gewoon bijna overal unanimiteit, dus dit eindigt óf in een halfbakken noodverordening met creatieve juridische haakjes óf in 27 nationale lapmiddelen die elkaar weer kapot concurreren. Als ze het dan toch willen: koppel het aan een harde investeringsvrijstelling voor EU‑raffinage/elektrificatie en een automatische sunset clause, anders maak je van windfall tax gewoon een permanente straf op elke goede kwartaalcijfer. En winsten buiten de EU “aantasten” kan alleen via importheffing/CBAM-achtige route, en dan zit je meteen in WTO-gedoe en retaliatie, succes met je proportionaliteit dan.