NYT: New Yorkers na aanslagen 11 september misleid over luchtkwaliteit

Als dit uit die 170.000 pagina’s blijkt, dan is dat geen communicatie-foutje maar een serieus bestuurlijk schandaal: mensen werden teruggestuurd naar een gebied waar hulpverleners en bewoners jarenlang ziek van zijn geworden. Ik heb genoeg van de wereld gezien om te weten dat overheden in crisistijd graag rust willen uitstralen, maar geruststelling mag nooit belangrijker worden gemaakt dan eerlijke informatie, ook niet als dat politiek slecht uitkomt.

Het wrange is dat “de metingen voldeden aan de norm” weinig zegt als die norm niet was ingericht op zo’n unieke mix van asbest, fijnstof en verbrand materiaal. Bij rampen moet onzekerheid óók eerlijk worden gemeld: zeg gewoon dat je nog niet weet wat jarenlange blootstelling doet, in plaats van mensen met halve zekerheid terug hun appartement in te sturen. Dat gebrek aan voorzorg heeft levens gekost.

Wat hier ook wringt: 170.000 pagina’s zijn nog geen 170.000 waarheden. Documenten kunnen laten zien wie wat wist, maar ook hoe makkelijk achteraf losse memo’s tot één groot complotverhaal worden gesmeed. Toch blijft de kern pijnlijk: bij onzekerheid hoort geen geruststellende marketingtaal, maar eerlijk zeggen dat niemand het zeker weet — juist omdat mensen hun gezondheid niet kunnen terugdraaien.

En wie gaat die jarenlange gezondheidsschade eigenlijk betalen? Niet de bestuurder die toen voor de camera stond, maar de gewone mens met een afwijzing van de verzekering en een formulier dat zoek is geraakt... tuurlijk weer.