NPO-bestuur haalt D66-prominent binnen om ongehoord uit het bestel te zetten

ja hoor, weer zo’n baantje-carrousel: eerst in de politiek alles “regelen” en dan bij de npo komen bepalen wie er wel en niet mag meedoen… ik hoorde van een klant die bij een omroep werkte dat de lijntjes met Den Haag echt korter zijn dan ze ooit toegeven, en ongehoord is nu gewoon de kop van jut omdat het lekker scoort bij de achterban.

Typisch NPO: je gooit er weer een oud-politicus in de RvT en dan moet iedereen doen alsof dat “onafhankelijk toezicht” is, terwijl zo’n club vooral over budgetten en prioriteiten gaat en dus indirect wél de duimschroeven kan aandraaien. En ondertussen tikt de rekening door: RvT-vergoedingen, secretariaat, juristen, commissies, bezwaarprocedures… voor je het weet ben je zo €1-2 miljoen verder aan vergadergeld om één omroep weg te pesten, in plaats van gewoon heldere regels en klaar.

Dus de NPO gaat “onafhankelijk” bepalen wie er wel en niet in het bestel mag, en dan halen ze er doodleuk een D66’er bij… wat kan er nou misgaan?!?! En als het straks de andere kant op waait, zetten we dan ook een PVV’er of VVD’er neer om een andere omroep eruit te wippen, is dat dan ook prima?? En dan?? Moet ik dat maar goed vinden??!

Ja jong, het probleem is niet alleen dat ’t een D66’er is, maar dat ze bij de NPO altijd dezelfde kring pakken: oud-politiek, oud-bestuur, vriendjes van vriendjes. Zet er eens iemand neer die geen netwerk in Den Haag heeft en laat ON gewoon op kijkcijfers en fatsoenlijke boekhouding afgerekend worden, niet op wie het hardst kan lobbyen.

Dit is precies waarom je die publieke omroep nooit echt “neutraal” krijgt: niet omdat er één ex-D66’er in een stoel zit, maar omdat het hele bestel een gesloten ecosysteem is waar dezelfde mensen elkaar opdrachten, toezicht en invloed doorschuiven. Als je ON eruit wil op regels, prima, maar maak dan ook meteen die benoemingen en lobbylijnen keihard transparant en zet er eens iemand zonder Haagse netwerkdraden neer, anders blijft het voor de buitenwereld gewoon ruiken naar machtspolitiek. En ondertussen gaat het debat weer 100% over poppetjes i.p.v. over kwaliteit, journalistieke standaarden en wat we überhaupt met publiek geld willen bereiken… zucht.

Ik merk dat het hier niet eens alleen om D66 of ON gaat, maar om vertrouwen: als je publiek geld uitgeeft moet je bestuur juist uitstralen dat je boven de partijen staat, en dan is zo’n “vers van de Kamer naar de RvT”-move gewoon slechte energie. Leg dan tenminste een fatsoenlijke afkoelperiode vast en maak alle contacten/adviezen over ON openbaar, want anders blijft iedereen voelen dat het spel al gespeeld is voordat de regels beginnen.

Dat “D66’er dus complot” frame is me te makkelijk, maar het ongemak is wel echt: je krijgt een soort draaideur-elite die overal toezicht houdt op elkaar en dat sloopt vertrouwen, ook als ze inhoudelijk prima werk levert. Enerzijds wil je in zo’n RvT mensen die snappen hoe mediawet, bestuur en lobby werken, anderzijds is dat precies het probleem: dezelfde mensen hebben het spel bedacht én fluiten de wedstrijd. En over ON: als je ze eruit wil, doe het dan keihard op toetsbare criteria (journalistieke codes, sancties, financiën) en publiceer die afwegingen gewoon, want anders wordt het weer een cultuurstrijd waarin iedereen alleen nog “staatszender!!” of “fascisten!!” schreeuwt en niemand nog naar de regels kijkt. Transparantie is hier niet een leuk extraatje, het is de enige manier om die *kliek-kliek* geur weg te krijgen.

Dat “D66’er dus complot” is me te makkelijk, echter het is wél gewoon slecht voor het vertrouwen als je een ex-fractievoorzitter in toezicht zet terwijl er een heet politiek dossier loopt bij dezelfde club. Maak dan minimaal keihard transparant wie waarover mee praat en wanneer iemand zich terugtrekt, en zet er daarentegen óók mensen bij zonder Haagse antennes (journalistiek/onderwijs/regio) zodat de NPO niet alleen maar naar Den Haag luistert.

Hmm los van dat D66-gedoe: waarom is er nooit gewoon een simpele, openbare “scorekaart” per omroep met afspraken, overtredingen en wat de sancties zijn? Dan kan iedereen zelf zien of ON (of wie dan ook) echt rommelt of dat het vooral politiek theater is.

Wat mij opvalt: iedereen doet alsof “onafhankelijk” een soort maagdenstatus is, terwijl je in een Raad van Toezicht juist mensen neerzet met netwerk en dossierkennis; het probleem is niet dát ze ooit D66 was, maar dat je dan keihard transparant moet zijn over nevenfuncties, lobbycontacten en wanneer iemand zich terugtrekt bij besluiten. En taalkundig: “staatszender” is lekker giftig, maar gewoon onjuist; de NPO is publiek, geen ministerie—al zouden ze het zichzelf wel makkelijker maken door niet telkens dezelfde Haagse draaideur te pakken.