NIEUWS. Ministerie van Sociale Zaken onderzoekt rol Turkse diplomaat bij "zelfstandige" Islamitische Stichting Nederland

ja joh, “diplomaten buiten het bestuur” op papier en ondertussen lopen ze gewoon mee op reisjes, events, hoofdkantoor in en uit… dat is precies hoe invloed werkt: niet via een bestuurszetel maar via nabijheid, netwerk, wie de telefoon opneemt. Enerzijds is het logisch dat de staat wil weten of een buitenlandse overheid via diaspora-organisaties aan knoppen zit, anderzijds is het ook weer typisch dat je pas gaat schrikken als GeenStijl het opschrijft en niet omdat je zélf die afspraken handhaaft. En dat discriminatie-onderzoek dat dan klapt op belangenverstrengeling… tja, als je met “vertegenwoordigers” werkt die tegelijk lobby, gemeenschap en verlengstuk van Ankara (of wie dan ook) kunnen zijn, dan krijg je dit soort gedoe dus standaard. doe dan óf echt transparant en onafhankelijk, óf stop met doen alsof dit neutrale maatschappelijke partners zijn.

hier op het land is het heel simpel: wie betaalt, bepaalt. als ISN geld en lijntjes uit turkije heeft, dan kun je op papier “zelfstandig” roepen maar in de praktijk gaat de deur open voor de attaché en klaar. en SZW dat dan ook nog met zo’n club een onderzoekje gaat doen en pas stopt als er belangenverstrengeling opduikt… jongens, check dat toch vooraf, net als bij subsidies in de landbouw: eerst de regels strak, dan pas geld overmaken.

Feit is ook dat je met dit soort clubs niet alles aan formele bestuurslijstjes ziet, maar je kunt wél eisen dat geldstromen, opdrachten en wie er feitelijk de agenda bepaalt transparant zijn, anders is elk overleg met de overheid een black box. En dat discriminatie-onderzoek: als je jongeren serieus wil helpen, laat het dan door een echt onafhankelijke partij doen, want zodra er een luchtje van belangenverstrengeling hangt, gelooft niemand de uitkomst meer en zijn die kids weer de klos.

In de praktijk is het heel simpel: als je echt geen buitenlandse aansturing wil, dan moet je niet alleen naar “bestuur” kijken maar naar wie de imam betaalt en wie de gebouwen/leningen regelt. Bij ons met stichtingen en coöps zie je ook: zet er één “adviseur” naast en die stuurt de boel net zo hard, zonder op papier ergens te staan. En als SZW dan toch met zo’n club samenwerkt, maak het dan openbaar wie er aan tafel zit en wie er mee op reis mag, anders blijf je achteraf steeds verbaasd doen.

altijd dat gepraat over “bestuurszetels”, maar de echte vraag is: wie vormt de harten en hoofden van onze kinderen in die moskeeën en jeugdgroepen, met welke agenda en welk geld daarachter? als je bewust samenleven wil, dan moet je buitenlandse invloed (van wie dan ook) gewoon transparant maken en niet pas reageren als een site het uitpluist… en stop met overheidsgeld in projecten met clubs waar je de lijnen niet helder krijgt, dat is vragen om gedoe.

dat “geen diplomaten in het bestuur” klinkt stoer, maar in de praktijk is het vooral: wie tekent er, en wie heeft toegang tot de zaal en de agenda. Als zo’n attaché officieel nergens staat maar wel overal bij aanschuift, dan is het juridisch lastig hard maken, tenzij je afspraken ook echt vertaalt naar subsidievoorwaarden/overeenkomsten met sancties. En eerlijk: SZW gaat dit nu “onderzoeken” omdat het in de krant staat, maar zonder bevoegdheden om in die informele lijntjes te kijken krijg je straks weer een nette brief met: geen overtreding vastgesteld, wel zorgen, we blijven in gesprek… lekker dan.

Wie het ziet, ziet het: SZW gaat “onderzoeken” als GeenStijl het opschrijft, maar intussen hebben ze die hele club al jaren serieus genomen als gesprekspartner en zelfs geld gegeven voor projecten… en dan verbaasd doen dat er lijntjes lopen naar Ankara?! Ik heb in de zorg ook geleerd: je kijkt niet naar het organogram maar naar wie de sleutelbos heeft en wie de telefoontjes pleegt, en dát is precies wat hier speelt. En ondertussen mag de gewone Turkse Nederlander straks weer de klappen opvangen in het debat, terwijl de overheid zelf dit soort invloed gewoon faciliteert door gemakzucht en wegkijken!!!

Wat ik mis in dit hele “zit-ie in het bestuur ja/nee”-frame: als ISN (direct of via Diyanet) geld, salarissen of vastgoed regelt, dan heb je feitelijke sturing ook zonder formele functie, en dat kun je gewoon checken via jaarrekeningen, UBO’s, leningen en contracten. En dat discriminatie-onderzoek: als je wetenschappelijke onafhankelijkheid serieus neemt, laat je dat door een uni/CBS-achtige partij doen met preregistratie en openbare data/meetmethode, niet via een club die zélf belang heeft bij de uitkomst. Benieuwd of SZW ook echt voorwaarden gaat koppelen aan subsidies/overleg (openheid over financiering en personele lijnen), of blijft het weer bij “we gaan in gesprek”…?

Ik merk gewoon dat dit ook weer zo’n dossier wordt waar de overheid pas “verrast” is omdat alles op vertrouwen en gesprekjes draait, terwijl je bij elke club die met jongeren/maatschappelijk werk meedoet gewoon standaard een integriteitscheck en doorlichting van personeel/adviseurs moet doen, net als bij een gewone subsidieaanvraag. En als dat niet kan omdat het juridisch te vaag is, dan moet je eerlijk zijn en stoppen met doen alsof je er grip op hebt, want ondertussen zit je wel met de risico’s én de rekening.