Minister weerspreekt energiebedrijven die hogere rekening voorzien door groen gas

200 euro “kan niet” en 200 euro “gaat gebeuren” is weer zo’n klassiek potje rekenkunde met verschillende aannames, dat hangt er dus vooral van af wie de risico’s mag parkeren. In de praktijk zie je dat leveranciers elk nieuw verplicht percentage gewoon in het tarief verwerken en de minister het dan later “meevaller” noemt omdat het gefaseerd is. En groen gas uit mest is leuk, maar als de productie achterblijft ga je importeren of met certificaten schuiven, en dan betaal je alsnog, alleen staat het netter in de Kamerbrief.

Nou ja, die 200 euro kan best, maar waar ik me meer druk om maak is dat ze straks “groen gas” roepen en ondertussen gewoon met certificaatjes schuiven omdat er te weinig echt spul is, en wij maar betalen zonder dat er ook maar één kuub extra duurzaam uit de pijp komt, hoor toch.

200 euro meer of “valt mee”, het landt sowieso bij dezelfde groep: mensen in een slecht geïsoleerd huurhok met blokverwarming die niet eens kúnnen verduurzamen maar wel elke verhoging voelen. Ik zie het dagelijks: zodra de rekening stijgt gaan ze beknibbelen op eten en stoken ze de woonkamer niet meer, en dan mag de huisarts en schuldhulpverlening het weer oplossen. Als je dit doordrukt, maak dan meteen een keiharde regeling dat juist die woningen eerst aan de beurt zijn en dat verhuurders niet wegkomen met “ja maar groen gas is groen hoor” terwijl het tocht als een gek.

In de praktijk is het niet eens alleen die 200 euro, maar vooral dat niemand zegt wie de kosten draagt als die groengasproductie tegenvalt: netbeheer, subsidies, leveranciers of gewoon weer via de tarieven. en los daarvan, mest vergisten klinkt leuk maar in Brabant krijg je daar ook gewoon weer jarenlange vergunning- en “niet in mijn achtertuin”-ruzies bij, dus die volumes komen niet vanzelf in 2027.

Ach minister kan wel roepen “valt mee”, maar als groengas schaars is gaan bedrijven gewoon bieden tegen elkaar en dan wordt het net zoiets als die CO2-prijs: je ziet ’m pas op je rekening als het te laat is

het probleem is dat “bijmengen” op papier simpel klinkt, maar in de echte gas-infrastructuur zit je met Wobbe-index, calorische waarde en kwaliteitsbewaking: groen gas moet vaak opgewerkt worden om binnen specs te vallen, en dat kost gewoon geld en capaciteit bij invoedpunten. de oplossing is dat de minister niet alleen over euro’s roept maar de hele keten transparant maakt (opwerkkosten, meet- en regelstations, invoedcapaciteit per regio) en het daar neerlegt waar het technisch het goedkoopst kan, anders krijg je straks lokale bottlenecks en alsnog tariefgedoe zonder draagvlak.

Die €200 klinkt als een lekker rond PR-getal, maar “valt mee” roepen zonder bandbreedte is ook te makkelijk: als je van ~340 naar 800 miljoen m³ gaat, praat je nog steeds over maar een paar procent van NL gasverbruik, dus de rekening hangt vooral aan het prijsverschil per kuub en wie dat opvangt (tarief vs subsidie). Wat ik mis: harde eis dat het fysiek groengas is en niet alleen massabalans/boekhouding, met publieke audits en boetes als er gesjoemeld wordt, anders krijg je precies die certificaten-carrousel. En die 3 megaton CO₂-winst: mooi, maar dat staat of valt met methaanlekken bij vergisting/opwerking, wordt daar eigenlijk strak op gemeten of niet?

Hier op het land: groen gas uit mest is op zich prima, maar iedereen doet alsof mest “gratis” is. Voor vergisting moet je aanvoer, opslag, hygiëne, transport en digestaat-afzet regelen en dat is gewoon gedoe én geld, zeker met vergunningen en buurtprotest. Als Den Haag echt wil dat dit betaalbaar blijft, maak het dan voorspelbaar en simpel voor boeren en installaties, anders komt die kuub er niet en betaal je alsnog de hoofdprijs.

energiebedrijven die “200 euro” roepen doen alsof ze zielig zijn, maar ondertussen tikken ze wél recordwinsten en schuiven ze elk risico 1-op-1 door naar huurders en lage inkomens — classic. als je groen gas verplicht, regel dan ook meteen prijsplafond/maatschappelijke tarieven en pak die marges aan, anders is dit weer groene transitie als verdienmodel voor aandeelhouders, oh ja want “marktwerking”.

Nou ja, los van die 200 euro: groen gas uit mest en granen, gaan we dan serieus “eten” en landbouwgrond in de ketel stoppen omdat we zo verslaafd zijn aan gas toch? maak eerst die huizen fatsoenlijk dicht en laat die paar kuubs groen gas naar plekken gaan waar je écht niet kunt elektrificeren.

Hier in Thailand lachen ze zich kapot om die NL-ministertaal: “valt mee want gefaseerd” ja tuurlijk, alsof gefaseerd duur ineens niet meer duur is. Wat niemand zegt: die groengasinstallaties draaien op subsidies, vergunningen, netaansluiting en onderhoud, en als er ergens vertraging is (Brabant, stikstof, bezwaarclubje) dan wordt het gat gewoon dichtgeplamuurd met import/spul op papier en de rekening blijft netjes bij de klant hangen. Nederland is kampioen beleid verkopen als morele winst en de uitvoering als “marktwerking”, en raad eens wie altijd de markt is? jij.

Hier op het land: groen gas uit mest is geen “gratis bijproduct”, je moet zo’n vergister bouwen, draaien en de poep aanvoeren, en de buurman wil ’m ook nog eens niet ruiken. Als Den Haag het echt wil, maak vergunningen en aansluiting op het gasnet eens normaal snel, dan komt er tenminste echt gas i.p.v. alleen rekenen op papier. En die rekening… die komt altijd ergens terecht, maar nu wordt de boer weer aangekeken alsof wij het wel ff goedkoop leveren.