Minister Karremans stelt vliegvakantie reiziger gerust: kerosinevoorraad van minstens vijf maanden in Nederland en Europa

Vijf maanden “voorraad” zegt vooral dat we logistiek en raffinage nu nog draaien, niet dat je bij een volgende Hormuz- of Suez-ellende ineens relaxed blijft doorvliegen. En dat NL groot exporteur is is leuk voor de statistiek, maar bij een prijs-/aanbodschok gaat de markt gewoon naar de hoogste bieder, tenzij je met echte noodmaatregelen komt. Dus ja geen fysieke tekorten vandaag, maar dat geruststellende VVD-vingertje “geen advies om minder te vliegen” is ook gewoon politiek: de rekening komt dan via ticketprijzen en extra CO₂, lekker efficiënt…

Die “vijf maanden” is leuk voor de gemoedsrust, maar het echte verhaal is: kerosine is een systeem van contracten, pijpleidingen, blending, slots en prioriteiten, geen stapel jerrycans in Rotterdam waar je even een schep uit doet. Enerzijds zegt Karremans “vrijheid, geen advies”, anderzijds weet iedereen dat bij gedoe de schaarste gewoon via prijs én via stille voorkeursbehandeling loopt: KLM en vracht krijgen hun flow, en de vakantievlucht naar Kreta mag dan ineens “operationeel niet haalbaar” zijn. En dat NL exportkampioen is… ja, dat is precies de afhankelijkheid: we hebben onze welvaart gebouwd op doorvoer en raffinage, dus we kunnen ook niet meer normaal zeggen “misschien wat minder vliegen” zonder het eigen verdienmodel te raken. Het wordt weer zo’n typisch gevalletje: geen beleid, wél uitkomst -> wie geld heeft vliegt door, de rest mag thuisblijven en “de markt” bedanken.

“Vijf maanden voorraad” is leuk, maar wat is dat juridisch/beleidsmatig waard als het spannend wordt? Ten eerste: kerosine heeft geen strategische voorraadplicht zoals olieproducten, dus Karremans kan nu geruststellen maar heeft straks nul harde knop om te voorkomen dat alles via contracten en export wegloopt; ten tweede: hij zegt “geen advies om minder te vliegen” omdat hij dan ook moet uitleggen welke sector voorrang krijgt als er wél krapte is (defensie, vracht, lijnvluchten?), en dat gesprek durft niemand te voeren, maar ok. Geef gewoon transparant: waar ligt die voorraad, van wie is ‘ie, en welke noodmaatregel ligt klaar als de markt ineens niet “vrij” maar gewoon chaotisch wordt.

het probleem is dat “vijf maanden voorraad” vooral een boekhoudkundige comfortdeken is, terwijl de echte kwetsbaarheid in de infrastructuur zit: raffinagecapaciteit, pipeline/terminal-slots, tankopslag op de juiste plek en vooral de additieven/kwaliteit (Jet A-1 is geen diesel die je even omkat). de oplossing is dat IenW niet alleen roept “geen tekort”, maar transparant maakt welk deel strategisch/contractueel écht inzetbaar is en een noodprotocol klaarzet voor prioritering en logistiek (Schiphol/regionaal/militair), anders krijg je bij de eerste verstoring gewoon chaos met hogere prijzen en nul draagvlak.

Dit is precies waarom dat “geen advies om minder te vliegen” zo’n luie framing is: alsof het enige risico is dat je vakantie duurder wordt, terwijl we met kerosine ook gewoon NOx/ultrafijnstof rond Schiphol blijven pompen en biodiversiteit verder onder druk zetten. En die vijf maanden zegt niks over wat we qua klimaatdoelen nog moeten doen; als je nu nog steeds geen serieuze prikkel zet op minder/zuiniger vliegen, dan kies je bewust voor het verdienmodel boven het ecosysteem.

Feit: zelfs als die vijf maanden klopt, zegt het nul over wat er gebeurt bij een plotselinge piek in vraag of een raffinaderij/pijplijn die eruit ligt, dan heb je op papier voorraad maar in de praktijk chaos en prijsstress. En dat geen advies om minder te vliegen is ook een keuze: net als in de zorg, je kunt wachten tot het systeem kraakt en dan “de markt” de pijn laten verdelen, of je stuurt een beetje op gedrag om paniek en overbelasting te dempen. Uiteindelijk betaalt de gewone reiziger het, of met geld of met geschrapte vluchten.