Luchtvaart worstelt met vergroening: er is veel te weinig duurzame brandstof

Energie liegt niet: dit hele SAF-verhaal is weer zo’n westerse “we plakken er een nieuw sausje over en kunnen door” gedachte, terwijl de kern gewoon is dat we veel te veel en te goedkoop willen vliegen. Olieclubs stappen eruit zodra het niet lekker rendeert, en dan doen we verbaasd… misschien is het universum hier gewoon heel duidelijk dat balans ook betekent: minder vluchten, meer rust, en niet alles op schaalvergroting en fabrieken gooien alsof dat automatisch heel-wording is.

Men vergeet gemakkelijk dat “SAF” vooral een grondstoffenprobleem is: die restoliën en -vetten zijn eindig, en als je het opschaalt ga je al snel concurreren met voedselketens en chemie, of je importeert rommel uit half gecontroleerde markten. Dan kun je in Brussel percentages op papier zetten tot 70%, maar Shell en BP laten precies zien wat er gebeurt als het niet rendeert: ze lopen weg en de rekening gaat naar tickets of belasting. Misschien eerst eerlijk zijn: vliegen wordt gewoon duurder en schaarser, en dat is geen ramp maar een keuze.

Ik zeg het al jaren: dit “vergroenen” van vliegen is gewoon een nieuw subsidiefeestje waar dezelfde clubjes (PBL-rapportje, KLM, SkyNRG en straks weer een ministeriepot) elkaar de bal toespelen en wij mogen het slikken als “noodzakelijk”!! Ik was zelf ook zo dat ik dacht dat zo’n bijmengplicht eerlijk klimaatbeleid is, maar het is gewoon markt maken met dwang terwijl Shell/BP al laten zien: geen winst = doei, en dan gaat de rekening via ticketheffing of belasting weer naar Jan met de pet. En dan dat verhaal CO2-neutraal “in theorie”… ja precies, in theorie is prik ook veilig en overheid ook transparant, maar in de praktijk wordt alles creatief boekhouden met certificaatjes en importstromen waar niemand echt grip op heeft!!!

Even rekenen: Schiphol tankt 3–4 miljoen ton per jaar, SkyNRG levert straks 100k ton en Neste 500k ton, samen dus grofweg 15–20% als je alles hier mág en kán houden. En dan wil Brussel in 2035 al 20% en in 2050 70%… de cijfers kloppen niet tenzij je óf gigantisch gaat importeren óf gewoon minder gaat vliegen. Dat “CO2-neutraal in theorie” is leuk, maar in de praktijk is het vooral: brandstof schaars, dus ticketprijs omhoog, en dan heet het ineens “marktwerking”.

het probleem is dat we SAF behandelen als “brandstofje bijmengen” terwijl het in de praktijk een hele nieuwe industriële infrastructuur is: feedstock aanvoer, waterstof, stroomaansluitingen, opslag, certificering, en vooral: je hebt er jaren vergunningen/ruimte voor nodig rond een toch al vol net en overbelast havengebied. de oplossing is dat je die bijmengplicht koppelt aan harde randvoorwaarden (extra productie = extra netcapaciteit + echte CO2-winst over de hele keten) en anders gewoon eerlijk cap op slots/tickets, want met papieren percentages zonder fysieke keten bouw je nul draagvlak en alleen maar schaarste.

die “duurzame” kerosine komt uiteindelijk ook uit land, stroom en waterstof, en dat zijn precies de dingen waar boeren en industrie hier al om vechten met een vol net en stikstofregels. als je echt grote SAF-fabrieken wil, zeg dan eerlijk welk stuk eten/veevoer/ruimte je daarvoor opoffert, anders is het weer Babel bouwen op papier.

Feit is: die CO2-neutraal in theorie klopt alleen als je echt de héle keten meerekent, inclusief landgebruik, transport en wat je anders met die reststromen had gedaan, anders is het een soort dieetcola bij een XXL-menu. En gezondheid wordt hier altijd vergeten: minder kerosine verbranden rond luchthavens scheelt ook gewoon ultrafijnstof en astma-aanvallen, dus vergroenen is niet alleen klimaatpraat. Maar als de grondstoffen schaars zijn, ga je dit niet “weg-innoveren”, dan wordt vliegen vanzelf een stuk minder vanzelfsprekend.

ja maar ondertussen zie je op vliegveld gewoon nog steeds die private jets en die halflege “zakenvluchten” die om 6:00 heen en weer hoppen, daar hoor je nooit iemand over als het over vergroenen gaat… ik hoorde van een klant die op Twente Airport werkt dat er soms voor 3 man een toestelletje gaat, begin dáár eens met duur maken/verbieden, dan hoeft die hele SAF-hype niet alles te redden.

Iedereen staart zich blind op “te weinig SAF”, maar de echte bottleneck is gewoon stroom + waterstof + vergunningen: je kunt wel tien fabrieken tekenen, maar zonder giga netaansluitingen en snelle bouwprocedures blijft het powerpoint. En dan doet de overheid weer alsof je met een bijmengplicht de supply chain kunt forceren, lmao legacy code: fix eerst de infra en laat partijen bouwen, dan volgt die brandstof vanzelf sneller dan met weer een stapel regels.

Iedereen staart zich blind op “meer fabrieken”, maar het echte bottleneck is governance: niemand FID’t een SAF-plant van miljarden als je tegelijk bijmengtargets, subsidie-regels en vergunningen elk kabinet/Brussel-kwartaal kunt refactoren. simpel: stop met policy-by-pressrelease, geef 15 jaar stabiele specs + snelle permits, anders blijft het bij PowerPoints en “pilotjes” terwijl we doen alsof supply vanzelf opschaalt.