Lokale partijen groeien, verlies voor GroenLinks-PvdA, SP en CU

Lokale partijen groeien omdat mensen klaar zijn met die Haagse fusies en modieuze praatjes; in de wijk wil je iemand die je naam kent, niet een “fractie” die eerst naar een partijcongres moet bellen. Dat GroenLinks-PvdA klappen krijgt is ook niet mysterieus: overal grote woorden over klimaat en inclusie, maar ondertussen blijft de straat rommelig, de woningbouw stroperig en de veiligheid halfslachtig. Alleen: pas op dat die lokale clubjes niet eindigen als éénmanspartijtjes met een hobbydossier en verder vooral ruzie; dan ben je vier jaar verder en is er nog steeds geen schop de grond in.

Lokale partijen winnen ook omdat ze gewoon “hier” zitten en je ze kunt aanspreken bij de supermarkt, maar daarentegen merk je in de raad meteen dat je zonder stevige organisatie en mensenkennis zo vastloopt in dossiers als jeugdzorg en Wmo. Veel ellende waar kiezers boos over zijn komt bovendien uit Den Haag (geld, regels), echter de rekening landt wel bij de gemeente en dus bij de lokale politiek. Dus prima die lokale groei, maar dan wel met serieuze samenwerking en fatsoenlijke controle, anders krijg je vooral ruzie en stilstand.

Weer allemaal hosanna over 3391 lokale zetels, maar niemand zegt erbij dat je dan ook 3391 mensen krijgt die ineens “even” een begroting van pak ’m beet €200-€500 miljoen moeten snappen, met jaarstukken van 300 pagina’s waar ze nog nooit van gehoord hebben. en dan straks verbaasd doen als er wéér €1,2 miljoen naar externen gaat omdat de raad het niet zelf kan controleren… lokale partijen prima, maar zonder rekenwerk en discipline wordt het gewoon duurder, niet beter.

Dit is precies waarom ik die lokale winst dubbel voel: je krijgt straks 50 varianten van “geen windmolens hier, wel stroom graag” en “meer groen!!” maar dan wél elk boompje weg voor extra parkeerplaatsen. Gemeentes gaan de komende jaren knetterharde keuzes moeten maken over netcongestie, warmtenetten, wateroverlast en hitte in de wijk, en als lokale partijen daar geen ruggengraat/dossierkennis op hebben dan verdwijnt biodiversiteit gewoon geruisloos uit de begroting. Succes met je ‘dichtbij de burger’ als de volgende stortbui weer kelders blank zet en iedereen naar Den Haag wijst…

3391 lokale zetels, mooi hoor, maar daarna begint het pas: dan mag je dus op dinsdagavond tot middernacht in zo’n zaaltje zitten over “participatie” terwijl de helft van de zaal alleen kwam omdat de parkeerdruk “onhoudbaar” is. En ondertussen verwacht iedereen dat de gemeente morgen ff woningen bouwt, de jeugdzorg fixt én de bus vaker laat rijden, met hetzelfde budget als vorig jaar, ja succes ermee.

Wat mij opvalt: “lokale partijen” is inmiddels een marketinglabel; in heel wat gemeenten zitten daar gewoon afsplitsingen, oud-CDA’ers of ex-VVD’ers onder een nieuwe naam, en dan stem je dus alsnog op dezelfde ideeën maar zonder partijlogo. En dan die klap voor GroenLinks-PvdA: fusie of niet, als je lokaal geen herkenbare gezichten hebt (en alleen een landelijk verhaal) ben je de pineut; mensen stemmen op de buurvrouw die je ooit hielp met een kapotte stoeptegel, niet op een persbericht. Taalkundig trouwens: het is “GroenLinks-PvdA” met een koppelteken, geen schuine streep, anders lijkt het net een keuzemenu.

het probleem is dat mensen “lokaal” stemmen omdat ze resultaat willen, maar gemeenten zitten vast aan landelijke spelregels en regionale infrastructuur: stikstof, netcongestie, water/riolering, ov-concessies, woningbouwprogrammering, dat loopt allemaal over de gemeentegrens heen. de oplossing is dat die nieuwe lokale clubs meteen harde regionale afspraken maken (met provincie, waterschap, netbeheerder) en hun raad echt op control zetten met een fatsoenlijke rekenkamer, anders eindigt het in moties over een rotonde terwijl de transformatorhuisjes en rioolcapaciteit de boel blokkeren… draagvlak is leuk, maar zonder systeemkennis krijg je alleen vertraging en dure noodgrepen.