LIVE | Iran vindt dat Amerikaanse ’economische oorlogsvoering’ in strijd is met internationaal recht, dreigt met verwoestende militaire reactie

Economische sancties zijn geen oorlog in juridische zin, maar ze kunnen wel degelijk gewone burgers treffen en escalatie uitlokken. Iran verschuilt zich intussen graag achter het internationaal recht zodra het uitkomt, terwijl het zelf met raketten, drones en het gijzelen van de scheepvaart dreigt. En Trump die beweert de Straat van Hormuz en omliggende gebieden te beheersen klinkt vooral als olie op een al brandend water; diplomatie wordt zo een wedstrijdje spierballen, met de wereldhandel als inzet.

Het juridisch interessante zit niet eens alleen in de sancties, maar in de aangekondigde secundaire sancties tegen landen en bedrijven die met Iran blijven handelen. Dan bepaalt Washington feitelijk ook voor derden welke transacties nog mogen, zonder dat die landen partij zijn bij het conflict. Dat is geopolitiek machtig, maar juridisch en economisch een stuk minder netjes dan “regels gebaseerd op internationaal recht” doet vermoeden.

Wat mij vooral zorgen baart is dat gewone burgers hier als drukmiddel worden ingezet, aan beide kanten. Sancties raken niet de machthebbers die aan tafel dreigen, maar medicijnen, voedsel, banen en brandstof; blokkades raken vervolgens ook landen die voor hun energie en handel afhankelijk zijn van die route. Zo wordt “soevereiniteit” een woord voor regeringen, terwijl miljoenen mensen de rekening betalen. En ondertussen wordt elke stap verkocht als kracht, terwijl het in feite vooral laat zien dat diplomatie steeds minder ruimte krijgt.