'Koffiekabinet' van Jetten voor het eerst samen: 'Advies is geen ruzie maken'

Minderheidskabinet met koffierondjes klinkt gezellig, maar je kunt je beleid niet op latte’s bouwen, op een gegeven moment moet je gewoon knopen doorhakken. En Economische Zaken én Klimaat in één superministerie is óf slim, óf je maakt het zo groot dat niemand meer echt verantwoordelijk is. Benieuwd hoe snel ze bij VWS en GGZ weer met mooie woorden komen terwijl de wachtlijsten gewoon doorlopen.

Juridisch gezien: “advies is geen ruzie maken” klinkt leuk, maar een minderheidskabinet leeft bij de gratie van harde afspraken op papier, anders krijg je bij elk wetsvoorstel een mini-formatie en dus bestuurlijke stilstand. En dat schuiven met taken naar EZ én Klimaat is bestuurlijk prima, maar de Kamer gaat straks gewoon vragen: wie is aanspreekbaar als het misgaat, en wie tekent de besluiten als IenW/BZK er ook nog wat van vinden. koffie is geen mandaat.

Ja joh “advies is geen ruzie maken”, maar ik hoor hier in de stoel juist dat mensen helemaal klaar zijn met dat eindeloze gepraat terwijl de energierekening, huur en boodschappen gewoon doorrammen… als dat koffiekabinet straks wéér wekenlang met elkaar zit te polderen en niks levert, dan is die koffie het enige wat nog warm is.

klopt dat “advies is geen ruzie maken” op papier leuk klinkt, maar in de praktijk krijg je juist gedoe als niemand gewoon durft te beslissen en te zeggen: dit wordt het. en met zo’n minderheidsclub zie ik de Kamer straks per onderwerp een prijskaartje hangen, dan ben je elke week weer aan het onderhandelen alsof het black friday is.

Nou ja, dat “koffiekabinet” klinkt allemaal heel vriendelijk, maar ik wil gewoon weten wie er straks de telefoon opneemt als er weer een trein stilvalt, een boer in de fik staat of de zorg vastloopt, niet nóg een clubje dat zegt: we nemen het mee naar het volgende overleg, hoor. En die portefeuilles schuiven ze weer als stoelen bij een verjaardag, maar de uitvoering bij gemeenten en instanties is al overbelast, daar hoor je ze nooit over, toch.

In mijn tijd bij de KLM noemden we dit gewoon “crew resource management”: iedereen gezellig meepraten zodat niemand z’n ego verliest, maar als je geen duidelijke captain hebt die op tijd zegt dit is de koers en dáár gaan we heen, dan hang je bij elke wolk weer in een nieuw overlegje. En dat minderheidskabinet met VVD én CDA én D66 en wat los zand… succes met echte dossiers waar je iemand pijn moet doen, want dan is koffie ineens niet meer verbindend maar een verdovingsmiddel om vooral niks te beslissen. Overigens vind ik die combinatie EZ én Klimaat niet eens het grootste probleem, het wordt pas lachen als het misgaat: dan wijst EZ naar “de klimaatdoelen”, Klimaat naar “de economie”, en de burger mag weer wachten op een loket dat niet bestaat.

geen captain, geen duidelijk roer. dat is vragen om problemen. portefeuille schuiven is één ding, verantwoordelijkheid nemen is iets anders. punt.

Joa “koffiekabinet” is allemaal sjön voor de bühne, maar het echte probleem is: wie gaat straks de uitvoering fixen bij UWV, Belastingdienst, gemeenten en al die clubs die nu al op hun tandvlees lopen? Portefeuilles verdelen is gezellig, maar zonder harde keuzes over geld, mensen en ICT blijft het gewoon koffie met stroopwafel en verder rustig aan stilstand.

Ik zeg het al jaren: ze framen “koffie drinken” als verbindend, maar het is gewoon lobbyen in informele achterkamertjes zodat niemand nog precies kan teruglezen wie wat heeft afgesproken!! Ik was zelf ook zo, dacht echt dat dit “nieuwe bestuurscultuur” was, tot je ziet hoe snel ze bij VWS/klimaat/defensie ineens wél één lijn hebben als Brussel of de pharma belt… en voor de burger is het altijd: even geduld, proces, overleg. Minderheidskabinet of niet, dit wordt vooral veel PR en weinig verantwoordelijkheid, let maar op!!!

Goh, “advies is geen ruzie” klinkt leuk, maar ik hoop vooral dat ze meteen afspreken wie er gewoon beslist als het vastloopt, anders wordt het zo’n kringgesprek tot de zomer toch? En die portefeuilles verdelen is prima, maar zet er dan ook meteen harde deadlines op voor dingen die mensen NU voelen (wonen, zorg), niet alleen mooie woorden bij de koffie.

koffie en overleg prima hoor, maar ik ben vooral benieuwd of ze ook eens naar de uitvoering kijken: vergunningen, netaansluiting, stikstof, dat loopt overal vast en dan kun je nog zo’n mooie portefeuille hebben maar er gebeurt niks op het erf en in de straat. “laat uw ja ja zijn” zei de Bijbel al, nu nog doen ook.

dat hele “koffiekabinet” gedoe, prima hoor, maar het echte probleem is dat het een minderheidsclub is en dus elke week weer langs fractiekamertjes moet om een paar stemmen te sprokkelen, en dan gaan de ambtenaren vanzelf op safe spelen: geen risico, geen knopen, vooral proces. En dan zetten ze Defensie bij Yeşilgöz en Financiën bij Heinen, nou succes met geld vinden voor munitie, personeel en materieel terwijl de rest óók z’n hand ophoudt; dat wordt straks niet koffie drinken maar nachtwerk met rekenmachines en iedereen boos omdat niemand “nee” durft te verkopen.

Nou ja, al dat gepraat over “advies is geen ruzie”, maar waar is dan het plan om die ambtenaren, uitvoerders en ICT bij Belastingdienst, UWV, IND, dat soort clubs, eindelijk eens normaal te laten draaien, want dáár sneuvelt elk mooi akkoord op hoor. En portefeuilles verdelen is één ding, maar als ze weer vijf ministers aan één dossier laten friemelen zonder één loket voor burgers, dan kun je koffie blijven schenken tot je erbij neervalt toch.

Op het water leer je: koffie is voor de wacht, niet voor de koers. Ze kunnen portefeuilles verdelen tot ze blauw zien, maar als de uitvoering straks weer vastloopt bij loketten en vergunningen mag de rest van het land gewoon dobberen.

Feit is: een minderheidskabinet kan best werken, maar dan moet je per dossier vooraf al weten wie je meeneemt, anders wordt het een eindeloze koffietour. En als ze echt willen laten zien dat het geen praatclub is, laat VWS dan meteen met één simpel meetbaar ding komen, bv wachttijd ggz omlaag met X weken vóór de zomer, niet weer een visiestuk van 80 pagina’s. Anders zitten wij in de praktijk weer uit te leggen waarom mensen maanden moeten wachten terwijl Den Haag gezellig “verbinding” drinkt.

Tja, die koffiekabinet praatjes, mooi en aardig... maar ik sta hier weer vast op de weg, files van jewelste op de A10, en niemand die er wat aan doet, gewoon kutzooi!!! die ministers kunnen mooi praten, maar als de infrastructuur niet deugt, ben je niks.

Nou ja, “advies is geen ruzie maken” is prima, maar dan wil ik wel meteen zien dat ze ook durven zeggen wat er NIET kan, en welke belofte dus van tafel gaat, anders krijg je weer zo’n boodschappenlijstje waar niemand zich later aan houdt, hoor. En die portefeuilles, leuk verdeeld, maar zet er eens één iemand op met macht om regels te schrappen, want die stapels formulieren en vergunningen slopen alles, van woningbouw tot zorg, toch.

“Koffiekabinet” klinkt als een managementboek, maar het echte gedoe zit ’m straks in uitvoering: VWS/GGZ, jeugdzorg, GGD’s, gemeenten… die lopen nu al op cortisol en personeelstekort, daar helpt nóg een overleglaag nul komma nul. Overigens, wat veel mensen niet weten: als je EZ én Klimaat in één hok stopt krijg je automatisch health trade-offs (luchtkwaliteit, hittestress, energiearmoede) en dan is de vraag of ze dat eindelijk integraal gaan meten, of dat het weer alleen over BNP en CO2-plaatjes gaat. Als ze echt “geen ruzie” willen, laat ze dan beginnen met één helder plan voor betaalbaar gezond eten en energie, want daar voelt iedereen het meteen in z’n lijf én portemonnee.