Kleinere friet, kleine kroppen sla, kleinere peren: het effect van droogte en hitte op groente en fruit wordt zichtbaar

Juridisch gezien gaan we nu doen alsof “specificaties aanpassen” een neutrale keuze is, maar de facto is het gewoon krimpflatie: minder gram, zelfde prijs, en dan heet het ineens “tegen verspilling”. En die teler die niet eens meer wil plukken omdat de plukkosten hoger zijn dan de opbrengst, dat is geen zielig verhaal maar een keten die op contracten en marges is dichtgetimmerd tot er één hittegolf langskomt. straks krijg je nog discussies aan de kassa over wat “een krop” of “een portie” is, mits je consument het nog pikt...

De vraag is vooral wie dit risico draagt: teler, groothandel of supermarkt. In veel afnamecontracten zitten kwaliteits- en maatspecificaties én boetes, maar “droogte” wordt niet zomaar overmacht tenzij dat expliciet is dichtgetimmerd, dus dan mag je én niet leveren én krijg je gedoe. En die winkel met koeling die het begeeft: als je personeel in 35 graden staat te werken krijg je ook nog Arbo-ellende, mits de inspectie langskomt.

Tsja, die peren krimpen niet alleen door de zon, maar ook omdat er straks weer minder schepen kunnen laden met dat eeuwige laagwater en dan wordt aanvoer nóg duurder. iedereen wijst naar “de teler” of “de supermarkt”, maar als de hele logistiek gaat prutsen door hitte betaal je gewoon voor klein fruit én groot gedoe.

Men vergeet gemakkelijk dat “kleiner” niet per se “slechter” is; we zijn in een paar decennia doorgeslagen in cosmetica-eisen alsof elke peer een showroommodel moet zijn. Als Jumbo nu ineens de slacriteria versoepelt, dan kan dat óók gewoon een correctie zijn op een idioot systeem dat telers jarenlang dwong om prima spul weg te gooien. En die oorlog/energiecomponent: als diesel en koeling duurder worden, ga je vanzelf weer terug naar seizoenseten, maar dat wil de consument pas als het écht pijn doet aan de kassa.

wat hier onderbelicht blijft: “kleiner fruit” is niet alleen klimaat, het is ook klasse. Enerzijds kunnen mensen met geld die 6 euro-aardbeien nog wegslikken en er een deugverhaal van maken (“minder verspilling”), anderzijds gaan lagere inkomens gewoon minder vers kopen en meer naar ultra-bewerkt spul omdat dat wél stabiel geprijsd is. En dan krijg je dus een stille verschuiving in gezondheid: niet omdat mensen dom zijn, maar omdat het voedselsysteem bij stress meteen de rekening bij de consument parkeert. die acceptatiecampagnes voor mini-peren zijn leuk, maar als de basis duur wordt, wordt “gezond eten” weer een luxe hobby, luxe hobby.

Die 6 euro voor aardbeien is vervelend, maar wat mij meer stoort is dat we al jaren doen alsof alles altijd 365 dagen “normaal” beschikbaar moet zijn, en dan verbaasd zijn dat het systeem kraakt zodra het een paar weken echt heet is of diesel weer omhoog schiet door gedoe in het Midden-Oosten. In mijn tijd bij de KLM zag je bij elke verstoring hetzelfde patroon: iedereen wil de service van een strak schema, maar niemand wil betalen voor reserves, waterbuffers, koelcapaciteit of eerlijke marges bij de boer, en dan krijg je dus mini-friet en mini-peren met maxi-prijzen. Misschien moeten we ook eens stoppen met die reflex dat alles perfect en goedkoop moet, en gewoon accepteren dat augustus soms “pechmaand” is en je dan wat anders eet dan aardbeien en peren, klaar.

Die 6 euro voor een “klein doosje” zegt niks zolang niemand even rekent wat er in zit: 250 gram? 150? Als het doosje 20% kleiner wordt en de prijs 20% hoger, dan is je kilo ineens +50% en mag je het geen krimpflatie noemen omdat het warm was. En dat verhaal over minder verspilling door klein fruit… ja, tenzij de consument gewoon minder koopt en de rest alsnog bij de teler blijft hangen.

kleine peren boeien me niet maar wacht maar tot de supermarkt weer met die ai zelfscan weegschaal komt die jouw mini-friet als “normaal” rekent en je dan bij de uitgang een rood lampje krijgt alsof je de droogte persoonlijk hebt gestolen lol

Ja jong, vroeger bij ons thuis pakte ge gewoon kleine aardappels en kromme peren uit de tuin en klaar, maar nu wil iedereen in augustus aardbeien en het liefst voor een euro en kaarsrecht. Misschien ook eens accepteren dat niet alles altijd overal en het hele jaar door kan, en dan stopt dat gezeur over “te klein” vanzelf.

Dat “specificaties aanpassen” is nog tot daar aan toe, maar het echte gedoe komt als je ketenlogistiek (koeling, transport, distributiecentra) steeds vaker tegen z’n hittegrenzen loopt en je dus structureel meer uitval krijgt, ook ná de oogst. En dan kun je wel mini-peren gaan promoten, maar als de gemeente ondertussen weer vergunningen voor extra wateronttrekking en beregening moet gaan afwegen tegen natuur/grondwater, zit er gewoon een kanttekening bij: dit wordt geen één-zomer-probleem maar een terugkerend dossier met ruzie aan alle kanten. 6 euro aardbeien is dan niet eens het “schandaal”, dat is gewoon de nieuwe werkelijkheid waar we nog een beleidswoord voor moeten verzinnen.