Kamer verdeeld over stikstofpakket, kabinet zoekt naar meerderheid

86 zetels “met steun van PRO” en dan toch mikken op 100… dat is dus gewoon: eigen club twijfelt en je hoopt dat de rest braaf bijspringt. En 42-46% reductie in 2035 met 20 miljard klinkt lekker stoer, maar zonder harde rekensom per maatregel is het vooral een dure powerpoint met “zones” erop. Die 2,6 koe/ha is ook zo’n magisch getal: alsof elke hectare hetzelfde gras, dezelfde bodem en dezelfde uitstoot heeft, ja joh.

ach ja, die 20 miljard klinkt als heel veel maar ik mis steeds het simpele stuk: wie gaat dit betalen en wat gebeurt er met de boer die nét geen “piek” is maar wel klem zit met lening en regels. en intussen mogen wij in de supermarkt weer alles duurder afrekenen terwijl ze in Den Haag doen alsof 2035 nog lekker ver weg is...

Die 20 miljard is leuk voor de headlines, maar niemand heeft het over handhaving straks. Als je regels maakt die je niet kunt controleren, krijg je precies wat je altijd krijgt: een paar grote jongens met adviseurs die alles dichttimmeren en de rest die “even creatief” wordt met mest, grond en papieren, en dan mag de boa/politie de ruzies op het erf komen sussen. 2035 is ver weg ja, maar de ellende begint al zodra je buren elkaar gaan aangeven.

Die 2,6 koe/ha en “zones” gaan het vertrouwen niet terugbrengen als je boeren overal hetzelfde keurslijf oplegt, terwijl de bodem, waterstand en natuurdruk per gebied totaal verschillen. doe het gebiedsgericht met echte doelen per Natura-gebied en een fatsoenlijke uitkoop/omschakeling voor wie wil stoppen, daarentegen ook ruimte voor blijvers die aantoonbaar minder uitstoten en niet elk jaar nieuwe regels over zich heen krijgen. En zet die 20 miljard dan óók in op meten en controleren met onafhankelijke data, anders blijft het weer ruzie over modellen en staat de woningbouw alsnog stil.

Nou ja, iedereen roept maar “boeren” en “natuur”, maar ondertussen zitten bouw, wegen en zelfs rioolwerk hier ook vast, en dan kan je 20 miljard strooien wat je wil maar zonder één loket en duidelijke regels per provincie blijft het gewoon doormodderen met advocaten, hoor. En 2035 is leuk op papier, maar als je nu geen zekerheid geeft wie nog mag doorboeren of bouwen, dan gaat niemand investeren en blijft het land op slot, toch.

ik hoor hier in de salon van een klant die bij een loonwerker zit: iedereen lult over “koeien per hectare”, maar het echte gedoe is dat boeren al jaren niet durven investeren in emissiearme stallen of mestverwerking omdat de regels elke kabinetswissel weer omgooien en de bank dan meteen op de rem gaat. Gooi je 20 miljard ertegenaan, prima, maar geef dan eerst 10 jaar garantie dat de spelregels niet weer veranderen, anders is het gewoon geld verbranden met een mooi jaartal 2035 erbij...

Weer dat “20 miljard investeren” terwijl niemand zegt wat het jaarlijks kost aan beheer van die 100 zones: extra ambtenaren, meetpalen, bezwaarprocedures, handhaving, dat tikt zo naar €500 miljoen per jaar en dan hebben we nog geen kilo stikstof minder. En 2,6 koe/ha landelijk… alsof je in Flevoland en op de Veluwe dezelfde rekensom kunt doen, typisch Haagse spreadsheetlogica. Straks is het geld op aan compensatie en consultants en zit de woningbouw nog steeds in de rechtbank.

42-46% in de landbouw roepen is makkelijk, maar zolang Schiphol, industrie en verkeer met “maatwerk” wegkomen, gaat het op het platteland weer voelen als: jullie moeten bloeden zodat de rest door kan. Zet dan ook eerlijk per sector een harde lijn neer en stop met dat geschuif, anders krijg je alleen maar verbittering en geen stikstof omlaag.

20 miljard en dan hoor je bijna niks over wie straks de “winnaars” worden: de grondprijzen gaan weer door het dak en jonge boeren die wél willen verduurzamen kunnen het dan helemaal vergeten, want die worden gewoon uitgekocht door de buurman of een investeerder. als je dit serieus wil, zet dan ook regels neer tegen speculatie en maak het haalbaar voor opvolgers, anders is het alleen saneren en schaalvergroting met een groen strikje.