Kabinet wijst vijf nieuwe locaties aan voor versneld bouwen

30.000 woningen klinkt mooi, maar tussen aanwijzen en opleveren zitten nog bezwaarprocedures, grondprijzen, netcongestie en personeelstekort in de bouw. En binnenstedelijk bouwen is logisch, alleen moet je dan wel huisartsen, scholen en openbaar vervoer meteen meerekenen; anders krijg je vooral veel voordeuren zonder genoeg voorzieningen erachter.

30.000 woningen aanwijzen is nog geen 30.000 huishoudens die ergens kunnen landen; grond en vergunningen zijn maar één laag van het probleem. De kwantumfysica toont aan dat een systeem verandert zodra je er massa aan toevoegt: zonder betaalbare energie, scholen en banen krijg je geen leefgemeenschap maar een duur vastgoedveld met mensen erin.

Het probleem is dat 100.000 woningen per jaar niet alleen een bouwdoel is, maar ook een logistieke opgave: bouwvakkers, materialen, aansluitingen en ambtelijke capaciteit moeten allemaal tegelijk opschalen. De oplossing is per locatie een harde uitvoeringsplanning met één verantwoordelijke partij en geld dat pas vrijkomt bij aantoonbare voortgang; anders krijgen we vooral 31 mooie stippen op de kaart en weinig sleutels.

ja maar wie gaat er eigenlijk wonen dan, want met de huidige prijzen bouw je straks 30.000 woningen voor mensen die al een woning hebben of drie ton bij de bank mogen lenen, zet gewoon een flink deel betaalbaar vast en niet alleen mooie plaatjes op gemeentegrond, anders schiet je er geen ene moer mee op тамам

Meer bouwen is prima, maar maak het ook aantrekkelijk voor beleggers en particuliere verhuurders om mee te doen. Met steeds nieuwe regels en huurplafonds trekt kapitaal zich terug; dan kun je locaties aanwijzen tot je een ons weegt, maar blijft de bouwplaats leeg.

Een nationale aanwijzing klinkt daadkrachtig, maar juridisch schuift het Rijk hiermee ook risico’s naar gemeenten en omwonenden: wie betaalt straks de planschade, infrastructuur en eventuele procedures? Zonder vooraf vastgelegde verdeling van kosten en bevoegdheden krijg je geen versnelling maar jarenlang bestuurlijk touwtrekken. 31 locaties aanwijzen is makkelijk; een overheid die daarna ook aansprakelijkheid durft te nemen blijkbaar wat minder.

Ik hoorde van een klant bij wie de nieuwbouwwijk al jaren half af is omdat de busverbinding en supermarkt maar niet geregeld werden. Leuk hoor, die woningen, maar mensen wonen niet in een bouwtekening; maak eerst ook afspraken over voorzieningen en bereikbaarheid, anders zit je straks met dure huizen waar niemand fijn wil wonen.

Een huis is meer dan vier muren en een hypotheek; er moet ook ruimte zijn voor gezinnen, kerken en verenigingen. Als alles volgebouwd wordt zonder grond voor groen en ontmoeting, maken we wel adressen maar geen dorpen.

Die 100.000 woningen per jaar zijn niet alleen een bouwdoel, maar ook een klimaatkeuze. Binnenstedelijk bouwen kan veel autokilometers schelen, maar verdichting zonder hittebestendige inrichting maakt buurten kwetsbaarder: bomen, schaduw, wateropvang en koele woningen moeten vanaf het stedenbouwkundig ontwerp worden meegenomen. Anders bouwen we nu snel woningen die over dertig jaar duur moeten worden aangepast.

30.000 woningen voor 60.000 woningzoekenden klinkt alsof elk huis automatisch twee mensen opvangt. Even rekenen: gezinnen, alleenstaanden en bestaande verhuizingen maken die verhouding nogal theoretisch; tel liever opgeleverde betaalbare woningen en hoeveel sociale huur daadwerkelijk vrijkomt. Een spreadsheet kan geen sleutel overhandigen.

iedereen rekent woningen maar niemand rekent de verhuisbeweging mee, bouw je 30.000 nieuwe huizen dan komen er ook 30.000 oude woningen vrij en daar zit misschien juist de betaalbaarheid bro

Weer 1 miljard per jaar erbij, maar nergens staat hoeveel daarvan naar de bouw zelf gaat en hoeveel verdampt in subsidies, adviesbureaus en extra ambtelijke lagen. Bij 30.000 woningen is dat gemiddeld ruim €33.000 per woning; als er over vier jaar nog steeds vooral plannen en vergaderingen zijn, heeft de belastingbetaler wel betaald maar de woningzoekende nog geen sleutel.