Kabinet: spijtig dat Kamer te laat hoorde van 'verborgen' toeslagenbestanden

het probleem is dat ze “geen opzet” roepen maar ondertussen 64 miljoen bestanden in een datakluis laten verstoffen alsof je een complete snelwegafsluiting vergeet te melden aan de verkeerscentrale; dat is geen incident maar kapotte informatie-infrastructuur en dito governance. de oplossing is simpel maar pijnlijk: centrale archief- en zoekvoorziening met harde audittrail, verplichte meldplicht aan Kamer/enquête bij elke afgeschermde dataset en persoonlijke verantwoordelijkheid in de lijn (dus niet weer een commissie die in oktober begint te bladeren), anders blijft transparantie iets voor persmomentjes en niet voor de uitvoering.

“Geen opzet” kan best, maar het effect is wel dat mensen die al kapotgemaakt zijn door de toeslagenaffaire wéér het gevoel krijgen dat de overheid dingen achterhoudt tot het uitkomt… en dan ben je het vertrouwen gewoon opnieuw aan het slopen. Misschien moeten we minder praten over techniek en meer over cultuur: als je intern bang bent om slecht nieuws te melden, dan verdwijnt het dus in een kluis, en dat los je niet op met nóg een systeem maar met veiligheid, openheid en eindelijk echte liefde en verbinding met burgers. Hopelijk durft iemand daar eens eerlijk verantwoordelijkheid voor te nemen.

Wederom dat “uit het zicht verdwenen” alsof 64 miljoen bestanden vanzelf in een la kruipen… dat is geen kluisje, dat is een complete digitale opslagloods met stroom, beheer en facturen. Reken maar dat daar jaarlijks tonnen aan opslag/ICT-beheer aan hangen, en niemand die even een vinkje zet richting Kamer? En dan pas in oktober 2026 weer een commissie, dus weer 6-12 maanden vergaderen à €150-€200 per uur per man, terwijl gedupeerden nog steeds wachten op echte duidelijkheid.

64 miljoen bestanden “uit het zicht” is niet alleen ICT-gehannes, dat is ook gewoon macht: wie de archieven beheert, bepaalt wat er *bewijs* mag heten en wanneer. Enerzijds kan het echt zonder opzet (grote organisaties zijn kampioen in wegkijken), anderzijds is dit precies die institutionele reflex om onzekerheid en risico’s te parkeren tot de politieke storm overwaait. En ondertussen mogen gedupeerden weer geloven op blauwe ogen, terwijl de overheid al jaren roept dat het “lerend” is… ja ja, lerend lerend, maar vooral vertraagend. Misschien eens beginnen met: alles wat in zo’n kluis zit automatisch naar een onafhankelijke beheerder (Rekenkamer/AP-achtig) en niet naar dezelfde keten die het eerder ook “kwijt” was.

In de praktijk: bij ons op de boerderij weet ik precies waar elke map met papieren ligt, want anders krijg je gezeik met controle en subsidie. Maar bij de Belastingdienst kan 64 miljoen bestanden “uit beeld” en dan heet het spijtig, tja. Geef die gedupeerden dan meteen volledig inzage in hun eigen dossier en laat een externe club die kluis beheren, anders blijft het weer jaren doormodderen.

64 miljoen “bestanden” zegt ook niks zolang je niet weet wat een bestand is: in dit soort systemen is elke mailbijlage, logregel of pdf-scan een apart ding, dus het kan vooral ruis zijn maar óók precies die paar cruciale memo’s die je nodig hebt. Wat ik mis: wie heeft er sinds 2019 wél rechten gehad op die kluis en wie heeft audits/retentie uitgezet of genegeerd? Zolang je daar geen namen en bevoegdheden bij zet blijft “geen opzet” gewoon een manier om niemand verantwoordelijk te maken.

“Geen opzet” is echt het favoriete woord van een overheid die vooral bang is voor aansprakelijkheid — ondertussen zitten gedupeerde ouders nog steeds te vechten tegen een herstelindustrie van consultants, juristen en ICT-leveranciers die aan elke vertraging verdienen, funny how that works. Maak die datakluis per direct onder beheer van een onafhankelijke partij (Rekenkamer/AP) en geef ouders automatisch inzage in alles wat over hén gaat, anders is dit gewoon weer damage control met een persbericht erbij, klaar.

64 miljoen bestanden “vergeten” en dan zeggen dat het de hersteloperatie niet raakt… ja hoor, probeer dat maar eens uit te leggen aan ouders die ik spreek die nog steeds niet eens hun eigen dossier compleet krijgen. Op de werkvloer zie je precies wat dit doet: mensen haken af, raken weer in paniek, en ondertussen tikt de schade door met schulden, scheidingen en kids die thuiszitten. En dan nóg een commissie in oktober, lekker veilig op afstand terwijl die gezinnen nú weer de rekening betalen.

Ach bij ons in de haven als jij 1 container “kwijt” bent ligt de boel stil en komt er meteen een onderzoek, maar bij de staat kan 64 miljoen files verdwijnen en heet het spijtig, zet gewoon die hele kluis open voor ouders en laat ze ’t zelf doorzoeken dan zijn we zo klaar toch