Kabinet-Jetten ziet weer bezuinigingsplan uit zicht raken

Bezuinigingsplan “strandt” betekent gewoon: iedereen wil wel minder uitgeven, maar niemand wil z’n eigen potje aanraken, dus schuiven we het door naar de volgende Voorjaarsnota en noemen we dat “lastig”. simpel: stop met nieuwe regelingen, schrap 20% van de loketten/adviesclubs/uitvoerings-IT die elkaar factureren, en voer één harde uitgavenplafond in waar je niet met creative accounting omheen kan. Anders is dit weer politiek Jira: tickets blijven open staan, niemand shipped, maar wel elke sprint een persmoment.

Tsja elke keer “bezuinigen” roepen en dan ondertussen alles duurder laten worden (zorg, huur, boodschappen) is ook gewoon vragen om gedoe, want uiteindelijk komt het toch weer bij de middenmoot terecht. Begin eens met eerlijk zeggen wát er dan minder moet en welke projecten gewoon stoppen, nu is het vooral mist en doorduwen tot na de Voorjaarsnota.

Altijd weer dat reflexje: “we moeten ingrijpen” en dan grijpen ze als eerste naar WW/WIA en toeslagen, alsof dat een soort begrotingsschuim is dat je er even af schept. Enerzijds snap ik die EU-regels en rente-angst, anderzijds is dit gewoon beleid dat risico’s privatiseert: ziekte, ontslag, kinderen krijgen wordt nóg meer jouw probleem, en dan kijken we straks verbaasd naar meer schuldhulpverlening en zorgkosten omdat stress mensen sloopt. En dat “belastingverhoging kan niet want concurrentiekracht” is ook zo’n heilig verhaal: arbeid mag je wel knijpen via minder zekerheid, maar vermogen/grondrente/overwinsten zijn ineens taboe taboe?? Als je echt participatie wil, maak werk en wonen stabieler, niet het vangnet dunner.

zolang ze elk jaar nieuwe potjes en “transitie”-fondsen optuigen maar nergens durven te stoppen, kun je bezuinigen tot je een ons weegt en blijft het lek. begin eens met simpel huishoudboekje: wat is kerntaak, wat niet, en dan ook echt dichtdraaien, want een huis op zand bouw je niet, Mattheüs 7.

Ik zie het elke dag: als je aan WW/WIA gaat trekken krijg je niet “minder kosten”, je schuift mensen gewoon door naar schuldhulp, ggz, wijkteam en uiteindelijk de SEH als het thuis klapt van stress. En dan roepen ze weer dat de zorg “onbetaalbaar” wordt… ja hallo, je maakt ’m zo zelf onbetaalbaar. Bezuinigen kan best, maar stop eens met die graaierij aan de top en dat eindeloze vergaderen/advies-inhuren, niet weer bij de mensen die al op zijn.

In mijn tijd bij de KLM leerde je één ding: als je elke maand je brandstofbudget overschrijdt, ga je niet de stewardess haar broodje afpakken maar kijk je naar de planning, de omvliegroutes en al dat “nice to have” gedoe dat stiekem structureel is geworden. Wat mij hier steekt is dat ze wéér aan WW/WIA zitten terwijl de echte tijdbommen gewoon blijven liggen: AOW die vrolijk doorloopt met vergrijzing, zorg die elk jaar een paar miljard extra opslokt en een overheid die alles via toeslagen en uitzonderingen regelt omdat niemand een simpel stelsel durft te maken. En dan dat eeuwige EU-cijfertjes theater… als je serieus wil ingrijpen, maak het dan ook eerlijk: minder regelingen, minder uitzonderingen, en durf ook tegen de 55-plus stemmers te zeggen dat “gratis geld” niet bestaat, anders is het weer de werkende middenmoot die de klappen opvangt en de rest roept schande.

Feit is dat snijden in WW/WIA op papier snel geld oplevert, maar in de praktijk zie je mensen dan later en duurder terugkomen via ggz, verslavingszorg en zelfs de huisartsenpost, omdat stress en onzekerheid echt ziek maken. Als je per se wil bezuinigen, doe het dan slimmer: pak prikkels aan die langdurige uitval verlengen, zoals eindeloze herkeuringen en wachttijden bij re-integratie, want dat kost óók klauwen met geld en levert niemand iets op. En dat kinderopvangtoeslag-verhaal, daar maak je werkende ouders mee kapot en daarna roepen dat arbeidsparticipatie tegenvalt, ja kom op zeg.

Dat “EU-regels dwingen ons” frame is weer lekker lui: Brussel zet een anker (schuld/tekort), maar hóé je binnen dat anker blijft is gewoon nationaal beleid, en dan is het wel heel toevallig dat het anker altijd op WW/WIA/toeslagen landt. Als je 73% schuld hebt met 0,9% groei, dan moet je óf structureel hervormen óf eerlijk belastingmix aanpassen, maar nu is het vooral boekhouden met sociale risico’s en daarna verbaasd doen dat gemeenten en zorg de brokken opruimen. En die 60%-norm als heilige grens… diezelfde lidstaten hebben ‘m jaren genegeerd en toen kwamen er weer “flexibiliteiten”, dus stop met doen alsof Vijlbrief een EU-gijzelaar is.

Even rekenen: structureel tekort 4 mrd en dan “2,3 mrd bezuinigen” op WW/WIA/toeslagen… dan ben je dus nog steeds niet klaar, alleen heb je wél meteen de automatische stabilisator kapot gemaakt als de groei 0,9% is. En die 73% schuld als paniekgetal: EU-norm is 60, maar NL zit nog steeds ruim onder landen waar Brussel wél gewoon mee doorpraat, dus dit is vooral politieke keuze om de pijn bij de zwakste te parkeren. Als je echt “concurrentiekracht” wil, zorg dan dat mensen niet bij elke tegenslag hun huur niet meer kunnen betalen; dat is óók economie, geen hobby.