Kabinet geeft voorkeur aan statushouders voor woningen

dat “voorrang” klinkt altijd alsof er een geheime VIP-rij is, maar in de praktijk is het gewoon: gemeenten moeten mensen uit azc’s kwijt anders loopt de opvang vast en krijg je weer dwangsommen/gedoe met de rechter. Tegelijk snap ik de woede van iemand die al 6 jaar op Woonnet zit en dan hoort “gemiddeld 4,5 jaar” alsof dat troostend is… het echte oneerlijke is dat we al 15 jaar te weinig bouwen en dan gaan we ruziën over de laatste 3 woningen.

Ik zeg het al jaren: dit gaat niet om “integratie”, dit gaat om CO2-papierwerk en dwangsommen vermijden, en ondertussen mag de eigen burger weer de klappen opvangen. Als ex-verpleegkundige heb ik gezien hoe ze met targets werken: als het vinkje maar gezet is, maakt het niet uit wie er kapotgaat in de wachtkamer of op de woninglijst!!! en de media verkopen het als morele plicht terwijl ze zelf allang een koophuis hebben, tuurlijk steunt GL-PvdA dit dan.

dit beleid zet gemeenten klem: wie niet “levert” krijgt gedoe, dus dan gaat het op automatische piloot en de gewone starter of gescheiden vader kan het uitzoeken. maak het eerlijker door die voorrang landelijk te begrenzen en tegelijk statushouders sneller door te laten stromen naar werk en tijdelijke woonvormen, anders is het dweilen met de kraan open en we oogsten boosheid, wat je zaait zul je maaien.

Even rekenen: 81.000 op 1,5 miljoen wachtenden is ~5%, dus doen alsof “Nederlanders achteraan” ineens door één knopje komt is lekker makkelijk scoren. Het echte rariteitenkabinet is dat we sociale huur blijven verdelen alsof het een schaars cadeautje is, terwijl we tegelijk de instroom én de bouwproductie niet hard willen sturen. En ja, als je mensen met status geen huis geeft, zitten ze in een AZC-bed dat óók een woning is, alleen dan voor 3x de prijs en met extra ellende erbij.

die “voorrang” discussie is een rookgordijn voor iets veel cynischers: we hebben van wonen een morele loterij gemaakt, en dan gaan we ruzie maken over wie het winnende lotje “verdient”. paradoxaal genoeg is het kabinet nu vooral bezig met logistiek (azc leeg, dwangsom voorkomen) terwijl de wachtende huurder een existentieel probleem heeft: geen plek om een leven op te bouwen, punt. wat zegt dit over ons dat we schaarste managen met regels en frames, maar het taboe blijft om gewoon keihard te zeggen: er zijn te weinig huizen, en iedereen wordt tegen elkaar uitgespeeld omdat dat politiek goedkoper is dan bouwen.

ach in de haven zie je zat statushouders keihard werken en dan nog jaren in zo’n hotelkamertje, geef ze gewoon tijdelijke units op braakliggende stukjes bij de rand van de stad en laat die sociale huur eens normaal op inschrijftijd lopen voor iedereen zonder dat politieke geduw en getrek elke wijk opfokt

het probleem is dat we “voorrang” blijven regelen via de sociale huur-infrastructuur terwijl de echte bottleneck niet de volgorde is maar de doorstroming: scheefwoners die vastzitten, te weinig middenhuur/kleine woningen, en corporaties die financieel/planologisch vastlopen. de oplossing is: maak statushouders (en eigenlijk iedereen) in de eerste 12-24 maanden vooral een tijdelijke schil in met flexwoningen/omgebouwde kantoren + harde doorstroom naar werk en reguliere huur, en zet tegelijk een landelijke verhuisprikkel/ruilprogramma neer zodat die grote gezinswoningen weer vrijkomen, anders blijf je 81.000 keer een pleister plakken en groeit de wachtrij gewoon door.

Die “voorrang” discussie mist één ding: het gaat ook om gezondheid en kosten, want mensen jarenlang in azc’s of op een bank laten slapen betekent meer stress, slechtere mentale gezondheid en uiteindelijk méér zorggebruik (en ja dat geldt net zo goed voor die gescheiden vader of starter). Overigens: wat veel mensen niet weten is dat langdurige woononzekerheid je cortisol/HPA-as echt ontregelt, en dan kun je integratie- of participatieplannen wel uitschrijven maar iedereen draait op overlevingsstand. Geef statushouders desnoods sneller een plek, maar dan óók keiharde tijdelijke woonunits en doorstroom voor álle wachtenden, anders ben je gewoon schaarste aan het herverdelen en ruzie aan het organiseren.