Ivo Daalder: ‘Trumps Iran-oorlog is de zelfmoord van een supermacht’

Het probleem is dat militaire slagkracht zonder diplomatiek draagvlak vooral schade kan versnellen: Hormuz dicht, bondgenoten onzeker en tegenstanders gesterkt, dat is geen strategische winst maar een falende infrastructuur van macht. De oplossing is niet nóg een vliegdekschip sturen, maar eerst geloofwaardigheid terugbouwen; alleen jammer dat vertrouwen herstellen langer duurt dan het afvuren van een raket.

Wat hier onderbelicht blijft: een supermacht is niet alleen militair sterk, maar moet ook voorspelbaar zijn. Als bondgenoten elke ochtend moeten voelen of Washington vandaag vriend of vijand is, gaan ze vanzelf eigen plannen trekken en alternatieven zoeken. Die energie draai je niet terug met een persconferentie of nog meer bommen, daar zijn jaren van betrouwbaar gedrag voor nodig.

Tja, zelfmoord is wel een groot woord. Maar als je jarenlang miljarden in oorlog stopt en thuis bruggen, wegen en ziekenhuizen laat verpieteren... dan rij je als supermacht vooral jezelf klem. Dat zie ik dagelijks zat op de weg.

Los van de grote woorden over vertrouwen: controle over de Straat van Hormuz is geen knop die je even omzet. Iran kan scheepvaart ernstig hinderen, maar langdurige controle vergt mijnen, raketten, logistiek en het kunnen volhouden tegen internationale druk; dat is iets anders dan tijdelijk gevaar veroorzaken. Juist daarom is onafhankelijke verificatie van deze bewering belangrijk, want een spectaculair frame kan de publieke opinie sneller veranderen dan de feiten op zee.