Iran lanceert ballistische raketten na Amerikaanse aanvallen op radarposten

Even serieus, Hormuz is de enige headline die telt: als daar ook maar 1 raket doorheen glipt is olie meteen bullish en gaat de hele markt risk-off, verzekeraars gooien de risicopremie op tankers omhoog en jij betaalt het aan de pomp. En dat “we hebben er zes onderschept” klinkt leuk, maar één misser en iedereen gaat ineens short op stabiliteit.

Die “6 van de 7 onderschept” klinkt stoer, maar zegt weinig zonder context: welke systemen, op welke afstand, en was het een salvo om de verdediging te verzadigen? En als zowel Koeweit als Bahrein explosies melden maar iedereen tegelijk “geen schade” roept, dan heb je dus vooral informatie-oorlog en paniekmanagement. Wat mij meer zorgen baart: Hormuz gaat niet eens dicht door één rake raket, maar door verzekeraars die de boel onverzekerbaar verklaren en rederijen die omvaren… en dat kan al bij een paar dagen gedoe.

In mijn tijd bij de KLM was het al standaard dat bij dit soort gedoe niet alleen de marine zenuwachtig wordt, maar vooral de luchtvaart: één NOTAM “raketactiviteit” en je hele corridor over de Golf kan de prullenbak in, omvliegen kost uren, brandstof, crew times en uiteindelijk betaal je dat gewoon terug in tickets en vrachtprijzen. En dat “6 van de 7 onderschept” is leuk voor de pers, maar die ene die níet netjes in het verhaal past is precies genoeg om luchthavens als Koeweit en Bahrein op halve capaciteit te zetten en dan ligt de hele logistiek van de regio plat zonder dat Hormuz officieel ‘dicht’ hoeft. Wat mij stoort is dat iedereen doet alsof dit nog netjes te managen is met persberichten, terwijl je hier gewoon naar een wedstrijdje escaleren zit te kijken waar een paar generaals punten scoren en de burger de rekening krijgt, zoals altijd.

Die “6 van de 7 onderschept” PR-bingo is leuk, maar het echte spel is: Iran test de kill chain en de ROE van de Amerikanen en de Golfstaten, stapje voor stapje tot er een keer wél een basis of tanker echt geraakt wordt. En ondertussen zit Europa weer als brave klant te kijken hoe de energieprijs en verzekeringsmarkt op tilt slaan, terwijl we al jaren roepen “strategische autonomie” maar bij Hormuz nog steeds nul hard power hebben behalve wat fregatten met een mandaat vol mitsen en maren. Benieuwd hoe lang het duurt tot iemand in Brussel weer met een maritieme missie komt die vooral “situational awareness” doet omdat proportionaliteit, maar niks afschrikt.

Dat “6 van de 7 onderschept” is leuk voor de camera, maar voor beleid telt vooral wat er ná zo’n incident gebeurt: luchtruim dicht, haven op ISPS-niveau omhoog, NL-reisadvies meteen aangescherpt en dan kan je als bedrijf/ambassade in de regio je evacuatie- en continuïteitsplannen afstoffen. En ja, dat gaat hier in Den Haag dan weer via 12 afstemmomenten en een “we volgen de situatie”, terwijl de impact (verzekeringen, contracten, leveringen) al lang aan het doorrollen is voordat er één tanker geraakt is. De echte vraag is dus niet wie er gelijk heeft, maar hoe lang het nog ‘beheersbaar’ blijft voordat iedereen uit voorzorg de stekker eruit trekt.

Dit is precies waarom die hele “energiezekerheid” van Europa zo’n papieren tijger is: één regio die ontploft en we zitten meteen weer aan LNG uit Qatar/Saoedi vast, met tankers die doodleuk door een oorlogscorridor moeten. En niemand heeft het over wat er gebeurt als er wél een schip (of terminal) geraakt wordt: olie/chemische troep in zee, koraal en kust-ecosystemen kapot, biodiversiteit weg, visserij naar de knoppen… maar hé, zolang de pompprijs maar de headline is. ondertussen blijven we hier fossiel bijbouwen alsof dat geen veiligheidsrisico is??

Dat hele “6 van de 7 onderschept” is ook morele boekhouding: alsof je met een percentage de realiteit kunt temmen, terwijl één raket al genoeg is om de regio in een permanente staat van *bijna-oorlog* te zetten. En ondertussen is het meest cynische dat iedereen hier rationeel speelt (radarposten, ROE, kill chain), maar de uitkomst wordt bepaald door misrekening, een glitch, een operator met slaaptekort. paradoxaal: we leunen op high-tech controlefantasieën, maar wat zegt dit over ons dat we een wereldorde laten hangen aan systemen die per definitie ook een keer falen?